شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی تحول در فناوری‌های نظامی آینده به روش غربالگری فازی

نویسندگان

1 استاد دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران؛

2 دانشجوی دکترای آینده پژوهی دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین و مدرس دانشگاه پدافند هوایی خاتم الانبیاء (ص)، تهران، ایران.

doi
10.47176/dpj.2025.1798
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل پیشران‌های کلیدی تحول در فناوری‌های نظامی آینده به استفاده از غربالگری فازی انجام شده است. نوع تحقیق از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی با ماهیت آمیخته بوده است. جامعه آماری شامل 12 نفر از خبرگان حوزه دفاعی و امنیتی بوده که اطلاعات مورد نیاز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شده است. در این پژوهش، چهار دسته پیشران اصلی شناسایی شد که شامل پیشران‌ پیشرفت‌های فناورانه (12 عوامل کلیدی)، پیشران تحولات ژئوپلیتیکی و امنیتی (6 عوامل کلیدی)، پیشران عدم تقارن در جنگ‌های آینده (6 عوامل کلیدی) و پیشران تغییرات زیست‌محیطی و اقلیمی (5 عوامل کلیدی) بودند. این پیشران‌ها با استفاده از روش غربالگری فازی یاگر مورد تحلیل و اولویت‌بندی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که پیشران عدم تقارن در جنگ‌های آینده از بالاترین اهمیت برخوردار است. این دسته شامل شش عامل کلیدی است که عبارت‌اند از: جنگ‌های ترکیبی و روش‌های غیرمتعارف، نقش رسانه‌ها و فضای مجازی در جنگ‌های آینده، جنگ شناختی و مقابله با عملیات روانی، رقابت در فضای بیرونی و فناوری‌های ماهواره‌ای، تهدیدات ناشی از سلاح‌های هسته‌ای و بیولوژیک، و توسعه تسلیحات لیزری و انرژی‌های نوین. این پژوهش با ارائه تحلیل جامع از پیشران‌های کلیدی تحول در فناوری‌های نظامی آینده، به سیاست‌گذاران و مدیران دفاعی برای اتخاذ راهبردهای مناسب کمک می‌کند.