فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کیتین در اسکلت خارجی بسیاری از بی‌مهرگان، دیواره سلولی اکثر قارچ‌ها و برخی از جلبک‌ها یافت می‌شود که بر اثر واکنش‌هایی به کیتوزان تبدیل ‏می‌شود. کیتوزان هم پلیمری ترکیبی گلوکز آمین و ‏N‏ استیل گلوکز آمین است که به‌وسیله پیوندهای ۱و ۴ گلیکوزیدی به هم متصلند. در این پژوهش ‏ویژگی‌های ساختاری و فیزیکوشیمیایی کیتوزان استخراجی از ضایعات پوسته میگو گونه ‏Penaeus merguiensis‏ و صدف ماهی مرکب ‏Sepia pharaonis‏ ‏مقایسه شده است. نمونه‌ها از ساحل بندرعباس جمع‌آوری شد و به‌منظور استحصال کیتین و کیتوزان، مشخصات فیزیکوشیمیایی با روش‌های ‏FTIR، ‏XRD‏ و ‏SEM‏ مورد سنجش قرار گرفت. وزن مولکولی نمونه‌های کیتوزان به‌دست‌آمده از پوسته میگو موزی و صدف ماهی‌مرکب به‌ترتیب معادل 26000 و 14000 ‏کیلودالتون مورد محاسبه قرار گرفت و درصد استیل‌زدایی کیتوزان در گونه ‏P. merguiensis‏ و ‏S. pharaonis‏ به‌ترتیب 66 و 5/30 درصد محاسبه شد. ‏یافته‌ها نشان داد که میکروگراف‌های پوسته میگو ناهمگن و غیر‌مسطح و به‌صورت ساختارهای میله‌ای شکل شکسته و مورفولوژی سطح کیتوزان تهیه‌شده از ‏صدف ماهی مرکب سطحی صاف را با تعداد کمی ساختار بزرگ‌تر و سنگ مانند روی آن مشاهده شد. در طی سال‌های اخیر افزایش توجه مجامع علمی به ‏محصولات کیتوزانی حاصل از ضایعات دریایی برای این بیوپلیمر افزایش یافته و این بررسی بیانگر این امر بود که با توجه حجم زیاد میزان ضایعات دریایی ‏تولید شده در بندرعباس و با درنظرگرفتن ملاحظات زیست محیطی نسبت به استخراج مشتقات کیتوزانی از ضایعات دریایی اقدام نمود.