فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تغییرات اقلیمی یکی از مهم‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی عصر حاضر است که بر سر مسئله‌بودن آن، توافق جهانی وجود دارد. بر اساس این اجماع جهانی و با توجه به ماهیت گسترده، چندلایه و درهم‌تنیدهٔ این معضل، علوم طبیعی به‌تنهایی قادر به حل آن نخواهد بود و نیاز به نقش‌آفرینی علوم دیگر از جمله علوم انسانی نیز دیده می‌شود. یکی از شاخه‌های علوم انسانی که می‌تواند در این زمینه موثر واقع شود، علوم اجتماعی به معنای عام و علوم ارتباطات به معنای خاص آن است. مسئلهٔ این پژوهش آن است که مطالعات ارتباطی چگونه می‌تواند به‌عنوان یک حوزهٔ میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، به حل مسئلهٔ تغییرات اقلیمی کمک نماید. بدین منظور، در این پژوهش ابتدا چیستی مسئلهٔ تغییرات اقلیمی، ابعاد مختلف آن و به‌صورت خاص، بحث عدالت اقلیمی مورد توجه قرار گرفته است. سپس اهمیت و جایگاه ارتباطات و رسانه در مسئلهٔ تغییرات اقلیمی مورد بحث قرار گرفته است. رسانه‌ها به‌عنوان واسطه‌ای میان دانش علمی، سیاستگذاران و افکار عمومی، می‌توانند با طراحی موثر پیام‌های زیست‌محیطی، به‌ویژه از طریق چارچوب‌بندی، ادراک عمومی از مسئلهٔ تغییرات اقلیمی را شکل داده و سبب شوند شهروندان و سیاستگذاران این مسئله را به‌عنوان یک تهدید جدی تلقی کنند. در نتیجه، حل این معضل به مسئله‌ای دارای اولویت در مطالبات عمومی و دستورکار مسئولان مربوطه قرار خواهد گرفت و می‌تواند تسهیل‌گر کاهش سرعت تغییرات اقلیمی و پیامدهای ناشی از آن باشد. مرور تحقیقات انجام‌شده در این حوزه، بیانگر آن است که در اغلب کشورهای توسعه‌یافته، ارتباطات و رسانه‌ها هم در عرصه عمل و هم در عرصه تحقیقات، به‌عنوان یکی از عناصر مهم مسئلهٔ تغییرات اقلیمی مورد پذیرش قرار گرفته‌اند، اما در جامعهٔ ایران در هیچ سطحی، توجهی به نسبت رسانه‌ها و ارتباطات با تغییرات اقلیمی صورت نگرفته است. با توجه به نقش ایران در تولید گازهای گلخانه‌ای وشرایط سیاسی-اجتماعی ایران امروز، ضروری است این حوزهٔ نوپا بیش از پیش مورد توجه پژوهشگران علوم اجتماعی قرار گیرد.