حق دفاع پیش دستانه در حملات سایبری در حقوق بین الملل

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: استاد گروه فقه و حقوق خصوصی دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری تخصصی رشته فقه و مبانی حقوق، دانشکده علوم انسانی دانشکاه شهید مطهری، تهران، ایران.

3 فقه و حقوق خصوصی، مدرسه عالی و دانشگاه شهید مطهری تهران

doi
چکیده

با گسترش حملات سایبری و افزایش تهدیدات ناشی از آنها، مفهوم دفاع پیش‌دستانه در حقوق بین‌الملل وارد مرحله جدیدی شده است. این پژوهش با هدف بررسی مبانی حقوقی استفاده از دکترین دفاع پیش‌دستانه در واکنش به حملات سایبری و تطبیق آن با اصول سنتی حقوق بین‌الملل انجام شده است. روش این تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و از منابع معتبر حقوقی بین‌المللی، از جمله منشور سازمان ملل و آراء قضایی بین‌المللی، برای تحلیل استفاده شده است.در این پژوهش دکترین دفاع پیش‌دستانه، به‌عنوان یک مبنای نظری در حقوق بین‌الملل، مورد بررسی قرار می‌گیرد و تلاش می‌شود تا قابلیت انطباق این دکترین بر حملات سایبری تحلیل شود. همچنین، مسئله شناسایی منبع حملات سایبری و ماهیت غیرمستقیم آسیب‌های ناشی از این حملات به‌عنوان چالش‌های حقوقی اصلی در این حوزه شناخته شده است.نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که اگرچه اصول کلی در حقوق بین‌الملل وجود دارد که در شرایط خاص دکترین دفاع پیش‌دستانه را مجاز می‌شمارد، اما در حوزه حملات سایبری هنوز خلأهای حقوقی و تفسیری زیادی وجود دارد. به‌ویژه اینکه حملات سایبری به دلیل پیچیدگی‌های فنی و ماهیت غیر فیزیکی آنها، به قواعد دقیق‌تری نیاز دارند. بر این اساس، توسعه چارچوب‌های حقوقی دقیق‌تر و به‌روزتر در سطح بین‌المللی برای مواجهه با تهدیدات سایبری ضروری به نظر می‌رسد تا دولت‌ها بتوانند با اتکا به اصول روشن و منطبق با حقوق بین‌الملل، به این تهدیدات پاسخ دهند.