رویکردی نوین در برآورد سطح امنیت غذایی در ایران با شاخص GFSI و مطالعه تأثیر شاخص قیمت‌ها و جمعیت بر آن*

نویسندگان

1 دانشیارگروه علوم اقتصادی، دانشگاه تبریز، دانشکده اقتصاد، مدیریت و بازرگانی

2 دانشیارگروه توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز، دانشکده اقتصاد، مدیریت و بازرگانی

3 استاد گروه علوم اقتصادی، دانشگاه تبریز، دانشکده اقتصاد، مدیریت و بازرگانی

4 دانشیارگروه علوم اقتصادی، دانشگاه تبریز، دانشکده اقتصاد، مدیریت و بازرگانی

5 دانش آموخته دکتری گروه توسعه اقتصادی و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز، دانشکده اقتصاد، مدیریت و بازرگانی

doi
10.30490/aead.2018.65204
چکیده

امنیت غذایی سنگ بنای یک جامعه توسعه‌یافته و عنصر اصلی سلامت فکری، روانی و جسمی آن جامعه است. از این رو، توجه صحیح و جامع به این موضوع و شناسایی شاخص چندبعدی که تمامی جنبه­های امنیت غذایی از سیری شکمی تا سیری سلولی را تحت پوشش قرار دهد، از اهمیت ویژه­ای در جهت استقلال اقتصادی و سیاسی – علاوه بر جنبه معیشتی- برای محققیان و سیاست­گذاران برخوردار است. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر معرفی و محاسبه شاخص نوینی در برآورد سطح امنیت غذایی کشور تحت عنوان شاخص GFSI طی سال­های1360 تا 1392بوده است. همچنین وضعیت امنیت غذایی کشور طی برنامه­های پنج‌ساله توسعه به روش توصیفی و تأثیر برخی متغیرهای اقتصادی نظیر شاخص قیمت­ها و جمعیت بر امنیت غذایی با به کارگیری مدل ARDL و آزمون کرانه­ها بررسی شد. نتایج نشان داد امنیت غذایی کشور در طی زمان از یک روند نوسانی برخوردار بوده به­طوری­که برنامه­های اول و چهارم توسعه در زمینه بهبود وضعیت امنیت غذایی کشور ایفای نقش بهتری داشته­اند. همچنین نتایج تخمین­ها سطح قیمت‌ها و جمعیت را عامل منفی و بازدارنده بهبود امنیت غذایی در بلندمدت و کوتاه­مدت نشان داد. طبقه‌بندی JEL : Q18, C51, C43, H11