مقایسه مدارهای قشری – هسته‌های قاعده‌ای و قشری – مخچه‌ای ورزشکاران رشته‌های شناختی و حرکتی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم ورزشی دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه روان‌شناسی مشاوره و تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.48308/mbsp.2025.236937.1270
چکیده

هدف: ازآنجاکه تمام ساختارهای عصبی قشری و زیر قشری مغز در عملکردهای شناختی و حرکتی نقش دارند، هدف مطالعه حاضر مقایسه عملکرد مدارهای قشری – هسته‌های قاعده‌ای و قشری – مخچه‌ای ورزشکاران رشته‌های شناختی و حرکتی بود.روش‌ها: شرکت‌کنندگان پژوهش حاضر شامل 213 نفر از افراد ورزشکار (شطرنج و دو و میدانی) و غیرورزشکار بودند که در هر گروه ۷۱ نفر قرار گرفتند (سن: ۲۵/۲ ± ۵۴/۱۷). پرسش‌نامه مدارهای عصبی در این مطالعه مورداستفاده قرار گرفت. از آزمون ناپارامتریک کروسکال والیس برای بررسی تفاوت بین گروه‌ها استفاده شدیافته ها: نتایج نشان داد که بین مدارهای قشری - هسته‌های قاعده‌ای (001/0≥P، 14/146H=) و قشری - مخچه‌ای (001/0≥P، 04/148H=) بین ورزشکاران دوومیدانی، شطرنج و غیرورزشکاران تفاوت معنی‌دار وجود دارد. به‌گونه‌ای که ورزشکاران (شطرنج و دوومیدانی) نسبت به غیرورزشکاران عملکرد و نمرات بالاتری کسب کردند. در مقایسه سه گروهی بهترین عملکرد در هر دو مدار به ترتیب برای ورزشکاران شطرنج، ورزشکاران دوومیدانی و غیرورزشکاران بود. نتیجه‌گیری: به نظر می‌رسد نقش این دو مدار عصبی در پردازش‌های حرکتی و نیاز رشته‌های ورزشی به انجام فعالیت‌های حرکتی باعث شده است که عملکرد این دو مدار در ورزشکاران نسبت به غیرورزشکاران بالاتر باشد. همچنین در رشته ورزشی شطرنج به دلیل نیازهای شناختی مضاعف بر عملکرد حرکتی باعث شده است که مسیرهای شناختی این مدارها تقویت شود.