فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

راسته شبه‌عقرب‌ها بندپایانی با اندازه بدنی کوچک می‌باشند که در محیط‌های سربسته‌ای همچون غارها، زیر تنه درختان، ‏لابلای برگ‌ها، در مناطق بیابانی و در لانه پستانداران و پرندگان زندگی می‌کنند. تاکنون حدود 3450 گونه از این راسته در جهان ‏شناخته شده است که71 گونه از آن‌ها در ایران پراکنش دارند. به‌دلیل اطلاعات کم در مورد این گروه، در این مطالعه به بررسی ‏ریخت‌شناسی شبه‌عقرب‌های غارهای غرب ایران پرداخته شده است. تعداد 213 نمونه شبه‌عقرب به‌وسیله دست، قلم‌مو و یا پنس ‏ظریف از زیر سنگ‌، لابلای فضولات حیوانی و گوانو خفاش، درسطح زمین و روی دیواره 24 غار از استان‌های ایلام، لرستان و ‏کرمانشاه جمع‌آوری و در اتانول 75 درصد نگهداری گردیدند. ضمن عکس‌برداری، موقعیت جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا و برخی ‏فاکتورهای محیطی غارها اندازه‌گیری شد. جهت شناسایی و بررسی میکروسکوپی ویژگی‌های ریختی، اسلاید مناسب تهیه شد و ‏اندازه‌گیری‌ها با استفاده از نرم‌افزار ‏ImageJ‏ انجام گرفت. در مجموع تعداد 18 گونه متعلق به 14 جنس از هشت خانواده شبه‌عقرب ‏مورد شناسایی قرار گرفتند. خانواده ‏Chernetidae‏ با 5 گونه متعلق به چهار جنس دارای بیش‌ترین تنوع بود که عمدتاً در گوانو خفاش ‏و در نواحی اندوژن و پاراهیپوژن غار واقع شده بودند. خانواده‌های ‏Menthidae، ‏Cheiridiidae‏ و ‏Chthoniidae، نیز هر کدام با ‏یک جنس و یک گونه دارای کم‌ترین تعداد بودند. گونه ‏Megachernes pavlovskyi‏ از خانواده ‏Chernetidae‏ دارای بیش‌ترین ‏پراکنش در غارهای منطقه موردمطالعه بود. چون شبه‌عقرب‌ها نیازمند زیستگاهی با استتار مناسب، دمای متعادل، رطوبت مطلوب ‏و منابع غذایی کافی هستند، معمولاً در مناطق خشک، محیط غار را انتخاب نموده و از این طریق ارتباط مستقیم با بارندگی‌ها و ‏تغییرات آب‌وهوایی نداشته و تأثیرپذیری از دمای محیط و برخورد مستقیم تابش آفتاب در زیستگاه مذکور ندارند. این می‌تواند ‏سبب تنوع و فراوانی شبه‌عقرب‌های ساکن غار باشد‏.