ارزیابی نظریه بازدارندگی در روابط بین‌الملل با رویکرد فقهی (مطالعه موردی آیه ۶۰ سوره انفال)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، پژوهشگاه امام صادق(ع) دانشگاه باقرالعلوم(ع) موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران

2 دکتری، موسسه امام خمینی حوزه علمیه قم مرکز فقهی ائمه اطهار، قم، ایران

doi
چکیده

بازدارندگی به معنای مهار حریف با بهره‌مندی از ابزار نظامی از اصلی‌ترین راهبردهای مقابله با دشمن و ایجاد امنیت است که بعد از جنگ جهانی دوم با محوریت سلاح‌های اتمی رشد نمود. سلاح اتمی با توجه به قدرت تخریب‌گری بالا مهم‌ترین ابزار برای جلوگیری از حمله یک کشور به شمار می‌رفت؛ ولی درنهایت نظریه بازدارندگی نتوانست تمامی اهداف خود را با سلاح اتمی محقق نماید. نوشتار حاضر به هدف تبیین نظریه بازدارندگی از منظر اسلامی، آیه ۶۰ سوره انفال را با رویکرد فقهی مورد کاوش قرار داده است. سؤال اصلی این پژوهش عبارت است از: ارزیابی نظریه بازدارندگی در روابط بین‌الملل با رویکرد فقهی در آیه ۶۰ سوره انفال چیست؟ روش پژوهش در تحقیق حاضر از منظر هدف بنیادی، از منظر ماهیت توصیفی-تحلیلی و از منظر پردازش اطلاعات کیفی و روش گردآوری اطلاعات مطالعاتی-کتابخانه‌ای است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد آیه ۶۰ سوره انفال از جهت مبانی، غایت و گستره با نظریه بازدارندگی سازگاری ندارد. مقابله با دشمن و توانمندسازی جبهه حق، دو اصل محوری در آمادگی همه‌جانبه با دشمن در آیه مذکور است. تکیه بر منطق ترساندن دشمن، توانسته است اهداف بیشتری در بازدارندگی محقق نماید.