جداسازی مولکولی لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس و بررسی فراسنجه خونی ناشی ‏از آلودگی سم ‏دیازینون در ماهی کپور سرگنده

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران‏

2 گروه علوم آزمایشگاهی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ‏بابل، ایران

doi
10.30473/eab.2025.72947.1973
چکیده

دیازینون یکی از مهم‌ترین آفت‌کش‌های ارگانوفسفری است که به‌طور وسیعی در کشاورزی و منازل به‌منظور کنترل حشرات در خاک، گیاهان و محصولات زراعی دیگر کاربرد دارد. استفاده از دیازینون برای کنترل آفات نباتی در بسیاری از مزارع کشاورزی که در مجاورت منابع آب شیرین واقع شده‌اند، بسیار رایج است. از این‌رو، در این پژوهش اثر سم کشاورزی دیازینون را با محاسبه LC50 بر روی فراسنجه خونی و جداسازی مولکولی لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس موجود در روده در ماهی کپور سرگنده موردبررسی قرار گرفت. در این آزمایش ماهی‌ها به‌مدت 15 روز در معرض غلظت‌های مختلف سم دیازینون قرار گرفتند سپس میزان پارامترهای خونی گلبول‌های قرمز و سفید خونی و وجود گونه­های لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس در شش تیمار با سه تکراردر طی مدت 15 روز موردبررسی قرار گرفت. سپس خون‌گیری و نمونه برداری از روده ماهی کپور سرگنده انجام شد. نتایج نشان داد که شاخص­های هماتولوژیک ماهی کپور سرگنده در معرض دوز­های مختلف سم دیازینون، کاهش معنی­دار گلبول‌های قرمز و سفیدرا با افزایش میزان غلظت سم نشان دادند (05/0p<). همچنین در تمامی دوز­های مختلف سم دیازینون، در جداسازی مولکولی (PCR) عدم شناسایی لاکتوباسیلوس اسیدوفیلوس نسبت به گروه شاهد، مشاهده گردید (05/0p<). در نهایت می­توان اذعان نمود که استفاده از آفت‌کش دیازینون، باعث آلودگی منابع آبزی و از بین‌رفتن فلور نرمال جمعیت باکتری در روده آبزیان و کاهش فراسنجه خونی و درنهایت مرگ آن‌ها می‌شود.