ارزیابی جایگاه تحریم در جنگهای هیبریدی (مطالعه موردی تحریمهای آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران)
نویسندگان
1 دانشیار گروه روابط بین الملل ، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
2 دانشجوی دوره دکتری، گروه روابط بین الملل ، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران.
3 نویسنده مسئول: استادیار گروه روابط بین الملل، دانشگاه امام صادق (ع)، تهران، ایران.
doi
چکیده
بدون تردید، جنگ و صلح، بخشی از ماهیت بنیادین مطالعات راهبردی در روابط بینالملل را به خود اختصاص داده است. اما در این میان توأم با تغییرات و تحولاتی که در عرصه بینالملل شکل گرفته، ماهیت جنگ نیز دچار تغییرات شکلی و ماهوی شده است. جنگهای هیبریدی علیرغم آنکه طی سالهای اخیر در ادبیات نظامی و سیاسی رونق بیشتر یافته، اما در واقع مفهومی جدید نیست. البته این بدان معنا نیست که ماهیت آن همچنان حفظ شده و دستخوش تغییر نشده باشد. آخرین بازنگری در این مفهوم، 8 شاخص برای آن در نظر گرفته شده که یکی از این شاخصها، جنگ و تحریم اقتصادی است. دراین چارچوب، این مقاله تلاش دارد تا به این سوال اصلی بپردازد که تحریم های اقتصادی آمریکا علیه جمهوری اسلامی ایران چه جایگاهی در جنگ هیبریدی این کشور علیه ایران داشته است؟ یافته های این مقاله که به روش توصیفی-تحلیلی صورت گرفته نشان می دهد که ایالات متحده که از نوامبر 1979 تحریمهای اقتصادی علیه جمهوری اسلامی ایران اعمال کرده بود، با بازنگری در رویکرد خود، این تحریمها را قالب جنگ هیبریدی بازتعریف نموده و در کنار سایر شاخصهای این جنگ، از آن بهره سیاسی و نظامی برده است. در این شرایط، تحریمهای اعمال شده در قالب جنگ هیبریدی آمریکا موثرتر از شیوه کلاسیک آن بوده که باید به منظور برخورد پدافندی، در شیوههای مقابله با آن، تمهیدات و راهبردهای جدیدی اندیشید.
