اثر برخی از جدایه های باکتریایی بر رشد ریشه و جذب عناصر غذایی درذرت(Zea mays L.)

نویسندگان

1 بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

        ریشه­زایی گیاه می­تواند ناشی از تلقیح میکروبی و اکسین میکروبی باشد. تولید اکسین توسط باکتری­ها با ایفای نقش در ریشه­زایی گیاه به عنوان یکی از ویژگی­های تحریک‌کننده رشد گیاه شناخته می­شود. بر این اساس در قالب آزمایش فاکتوریل، توان تولید اکسین برخی از جدایه­های باکتریایی (25 جدایه) در شرایط درون­شیشه‌ای مورد سنجش قرار گرفت. نتایج نشان داد که تولید اکسین جدایه­ها در شرایط درون شیشه­ای، در حضور و عدم حضور تریپتوفان (به عنوان پیش ماده تولید اکسین) در محیط NF، از 75/0 تا 28/2 میلی­گرم بر لیتر متغیر بود. بالاترین میزان تولید اکسین متعلق به جدایه Az-3 بود و کمترین میزان در جدایه Az-48 دیده شد. همچنین به منظور بررسی اثربخشی این باکتری­ها در ریشه­زایی و رشد عمومی گیاه ذرت در بستر شن استریل، آزمایشی در قالب طرح کاملاً تصادفی به اجرا درآمد. در طول آزمایش تمام عناصر غذایی مورد نیاز گیاه از طریق محلول غذایی هوگلند تأمین شد. نتایج آزمایش حاکی از آن بود که بیشترین حجم ریشه به مقدار 67/47 و 67/38 سانتی­متر مکعب در جدایه­هایAz-13وAz-73 به­ دست آمد، در حالی که بیشترین وزن خشک ریشه در جدایه Az-8 مشاهده شد. جدایه Az-48 بیشترین وزن خشک کل بوته را در بین جدایه­ها به خود اختصاص داد. آنالیز عناصر گیاهی در بافت خشک گیاه نشان داد که جدایه Az-48 با مقادیر 66/80، 85/10، 2/241 و 67/4 میلی‌گرم بر گلدان به­ترتیب بیشترین مقادیر عناصر نیتروژن، فسفر، پتاسیم و آهن را جذب نموده­است. نتایج این آزمایش نشان داد هرچند جدایه Az-48 دارای کمترین میزان تولید اکسین بود اما در بهبود رشد عمومی گیاه موثر واقع شده­است که به نظر می­رسد مکانیسمی به­غیر از تولید اکسین در این امر دخالت داشته باشد.