ارزیابی عملکرد دانه و روغن ژنوتیپهای بهاره کلزا (Brassica napus L.) تحت سطوح مختلف کمبود آب
نویسندگان
1 بخش تحقیقات علوم زراعی- باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجانشرقی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران
doi
چکیده
این تحقیق با هدف ارزیابی اثرات خشکی بر صفات فیزیولوژیک مرتبط با تحمل به خشکی، عملکرد دانه و روغن، اجزای عملکرد و شناسایی ژنوتیپهای بهاره متحمل به خشکی کلزا در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی در سال 1394 انجام شد. آزمایش بهصورت اسپلیت پلات بر پایه بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار طراحی گردید. فاکتور اصلی تنش خشکی در سه سطح بدون تنش، تنش از مرحله گلدهی و خورجیندهی تا رسیدگی دانه و فاکتور فرعی ژنوتیپ در پنج سطح شامل RGS003، ظفر، ساری گل، زرفام و دلگان بود.نتایج نشان دادند بروز خشکی از مراحل گلدهی و خورجیندهی باعث افزایش معنیدار دمای برگ و کاهش مقدار آب نسبی برگ، هدایت روزنه، تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و روغن گردید. ولی اثرات منفی خشکی در مرحله گلدهی شدیدتر بود، بنابراین درصورت محدودیت منابع آب، آبیاری در مرحله گلدهی اولویت بیشتری خواهد داشت. همبستگی منفی و معنیدار دمای برگ و مثبت ومعنیدار مقدار آب نسبی برگ و هدایت روزنه با تعداد خورجین در بوته، وزن هزار دانه، عملکرد دانه و روغن نشان داد این صفات میتوانند اثرات خشکی روی کلزای بهاره را منعکس کنند. وجود همبستگی مثبت ومعنیدار تعداد خورجین در بوته و وزن هزار دانه با عملکرد دانه و روغن روشن ساخت اثر خشکی روی عملکردها از طریق کاهش این اجزای عملکرد بوده است. ژنوتیپهای مورد مطالعه از محصولدهی مشابهی در شرایط بدون تنش برخوردار بودند ولی تحت تنش خشکی، بیشترین عملکرد دانه و روغن به RGS003 تعلق داشت.
