بررسی عملکرد و خصوصیات رشدی اکوتیپ‌های یونجه در شرایط شوری خاک با تلقیح سویه‌های مقاوم به شوری باکتری سینوریزوبیوم ملیلوتی

نویسندگان

1 مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

2 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

3 مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

4 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

5 بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

6 مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

7 بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران

doi
چکیده

    به منظور بررسی اثر تلقیح سویه­های مقاوم به شوری باکتری سینوریزوبیوم ملیلوتی بر عملکرد و اجزای عملکرد سه اکوتیپ یونجه آزمایشی به صورت اسپلیت پلات در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی در سال ۱۳۹۰ تا 1393 اجرا شد. فاکتور اصلی شامل سه سویه باکتری سینوریزوبیوم ملیلوتی بود که بر اساس تست مقاومت به شوری در شرایط آزمایشگاهی و همچنین ارزیابی گلخانه‌ای انتخاب گردیدند. فاکتور فرعی سه اکوتیپ یونجه شامل قره یونجه، همدانی و ملک‌کندی بودند. سویه‌های منتخب باکتری با بذر سه اکوتیپ یونجه تلقیح و در شرایط مزرعه‌ در خاکی با EC برابر 3/7 دسی­زیمنس بر متر کشت شدند و اثر آنها بر صفات تعداد ساقه در مترمربع، ارتفاع گیاه و عملکرد علوفه تر و خشک بررسی گردید. نتایج نشان داد اثر متقابل اکوتیپ­ یونجه و سویه باکتری بر صفات تعداد ساقه در مترمربع، عملکرد علوفه­ تر و خشک معنی­دار است. بیشترین تعداد ساقه در مترمربع (377 عدد) مربوط به اکوتیپ ملک کندی و در شرایط بدون تلقیح با باکتری بود. ترکیب تیماری اکوتیپ همدانی تلقیح شده با سویه شماره 7 و اکوتیپ ملک­کندی تلقیح شده با سویه­های شماره 10 و 5 به ترتیب با 52/5، 05/5 و 02/5 تن در هکتار، بیشترین علوفه خشک را تولید نمودند. نتایج این تحقیق نشان می­دهد تلقیح اکوتیپ یونجه با سویه ریزوبیومی که همزیستی خوبی با آن داشته باشد، رشد بهتر و افزایش تولید علوفه در شرایط شور را موجب ­گردیده و حفظ حاصلخیزی خاک و رسیدن به پایداری در کشاورزی را به دنبال خواهد داشت.