فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

متفورمین یک داروی بی­گوانید است که با کاهش تولید گلوکز در کبد، کاهش جذب روده­ای و افزایش حساسیت به انسولین، سطح گلوکز خون را کاهش می­دهد. متفورمین از اواخر دهه 1950 برای درمان دیابت نوع دو مورد استفاده قرار گرفت و همچنان اولین داروی انتخابی برای این بیماری است. در سال­های اخیر گزارش شده که متفورمین دارای اثرات مطلوبی در بیماری‌های دیگر نیز هست. لذا هدف از پژوهش حاضر مروری بر اثرات درمانی داروی متفورمین در بیماری‌های دیگر و انواع سرطان براساس آخرین پژوهش‌ها می­باشد. مطالعه مروری حاضر با استفاده از کلمات کلیدی از پایگاه­های داده داخلی SID و Irandoc و پایگاه­های خارجی Web of Science، Scopus، Pubmed و Springer، جمع‌آوری شدند. در مجموع 100 پژوهش در فاصله سال‌های 2010 تا 2024 با تأکید بر جدیدترین منابع انتخاب و بررسی شدند. متفورمین در بیماران چاقی که مشکلاتی نظیر نارسایی کلیه یا کبد نداشته باشند به‌عنوان داروی خط اول درمان مطرح است. همچنین بر بیماری‌های تخمدانی (سندرم تخمدان پلی­کیستیک و بی­نظمی قاعدگی)، بیماری‌های شناختی، التهابی، قلبی، کلیوی، کبدی و سرطان­ها تأثیرات مطلوبی نشان داده است. متفورمین با تنظیم مسیرهای پیام­رسانی متعدد مانندJAK/STAT3  وmTOR/STAT3  با محوریت STAT3، از پیشرفت بیماری‌های مختلف مانند تومورها، بیماری‌های خودایمنی و مرتبط با هورمون جلوگیری می‌کند. متفورمین دارای اثرات حفاظتی عصبی مهمی مانند جلوگیری از کاهش حافظه، سکته مغزی، اضطراب، التهاب و تشنج می‌باشد. همچنین دارای اثرات آنتی­اکسیدانی بوده و در جلوگیری از پیری نیز مفید واقع شده است. با توجه به عوارض جانبی کم و البته تحقیقات بالینی بیش‌تر، احتمالاً می­توان از متفورمین در پیشگیری یا درمان برخی بیماری‌ها علاوه بر دیابت استفاده ‌کرد.