پراکنش جغرافیایی جنس ‏Merops‏ (راسته سبزقباسانان: خانواده زنبورخوارها) ‏در استان فارس ‏براساس نواحی اکولوژیکی

نویسندگان

1 گروه علوم جانوری، بخش زیست شناسی، دانشکده ‏علوم، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران‏

2 گروه علوم جانوری، بخش زیست‌شناسی، دانشکده ‏علوم، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران‏

doi
10.30473/eab.2024.71047.1944
چکیده

خانواده زنبورخوارها شامل 31 گونه پرنده با رنگ­های درخشان هستند که در پالئوتروپیکال و جنوب اوراسیا زیست می­کنند. از این تعداد، تنها سه گونه در ایران زیست می­کنند. با توجه به نقش زنبورخوارها در طبیعت، حضور سه گونه از آن‌ها در استان فارس و تعارضی که بین زنبورداران و گونه­های این جنس وجود دارد، بررسی پراکنش گونه­های آن در استان دارای اهمیت می‌باشد. لذا پراکنش این گروه در نواحی اکولوژیکی استان فارس طی عملیات میدانی متعدد در سال­های 1396و 1397 انجام شد. در این مطالعه برای زنبورخوار معمولی 294 نقطه پراکنشی، زنبورخوار سبز 58 و زنبورخوار گلوخرمایی 13 نقطه پراکنشی ثبت شد. نتایج نشان داد زنبورخوار معمولی در اکثر نواحی استان، زنبورخوار سبز در قسمت‌های جنوبی و غربی و زنبورخوار گلوخرمایی در نواحی غربی و شمالی استان پراکنش دارد. با توجه به نواحی اکولوژیکی استان، زنبورخوار معمولی در هر سه ناحیه اکولوژیکی شامل ناحیه بیایانی در قسمت‌های شمالی، ناحیه زاگرس در قسمت‌های مرکزی و ناحیه بیابانی و نیمه­بیابانی در جنوب استان پراکنش دارد، اما بیش‌ترین پراکنش آن در نواحی استپی جنگلی کوه­های زاگرس است. زنبورخوار گلوخرمایی فقط در ناحیه زاگرس مشاهده شد. زنبورخوار سبز در نواحی اکولوژیکی زاگرس و همچنین بیابانی و نیمه­بیابانی جنوب ایران پراکنش دارد و بیش‌ترین پراکنش آن در ناحیه بیابانی و نیمه­بیابانی جنوب است. این سه گونه در برخی مناطق در استان فارس همپوشانی پراکنشی دارند و مناطقی که محل زیست هر سه گونه است احتمالاً زنبور­داری با خطر ریسک بیش‌تری همراه است و  برای مکان­یابی محل قرارگیری کندوها لازم است به این مهم توجه شود.