توان‌سنجی تبدیل محلات بافت تاریخی به محلات خلاق گردشگری شهری با رویکرد شهرهای 15 دقیقه‌ای، (نمونه‌ موردی: بافت تاریخی ارومیه)

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 گروه شهر سازی، دانشکده شهر سازی، معماری و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

3 دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.

4 گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

5 گروه شهرسازی، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

doi
10.22059/jhgr.2023.332089.1008392
چکیده

این پژوهش سعی دارد با توجه به پتانسیل‌های موجود در بافت تاریخی ارومیه، بررسی کند که امکان تبدیل محلات موجود به محلات خلاق گردشگری 15 دقیقه‌ای وجود دارد یا خیر؟ برای ایجاد این محلات چه تدابیری باید اندیشه شود تا به اجرا درآید؟ پژوهش به لحاظ هدف از نوع تحقیقات کاربردی است. در تبیین ادبیات موضوع از مطالعات کتابخانه‌ای و برای جمع‌آوری اطلاعات از روش‌های اسنادی و میدانی استفاده‌شده است. جامعه آماری و محدوده جغرافیایی موردمطالعه بافت تاریخی ارومیه بوده و به پیش‌بینی و تبیین زمان آینده می‌پردازد. با در نظر گرفتن معیارهای شهر خلاق گردشگری 15 دقیقه‌ای شاخص‌ها به دو حالت کمی و کیفی تقسیم‌شده‌اند. حد بهینه و ارزیابی وضع موجود شاخص‌های کیفی با استفاده از پرسش‌نامه صورت گرفته است و شاخص‌های کمی با کمک سیستم اطلاعات مکانی و در محیط ArcGIS، شعاع دسترسی و خدمات‌رسانی هر کدام از آن‌ها در فاصله 15 دقیقه‌ای برابر با 1250 متر موردبررسی قرارگرفته‌اند. از میان شاخص‌های موردبررسی، تمامی شاخص‌ها در وضعیت موجود تفاوت معنی‌داری با حد بهینه دارند و از حالت مطلوبی برخوردار نیستند. شاخص‌های کمی از نظر شعاع دسترسی، پوشش 100 درصدی را نشان می‌دهند ولی از نظر کیفیت وضعیت مطلوبی ندارند. بررسی‌ها نشان می‌دهد، بافت تاریخی ارومیه هنوز آمادگی لازم برای ایجاد محلات خلاق گردشگری 15 دقیقه‌ای را ندارد. ابتدا باید شاخص‌های رویکردها در بافت تقویت گردد، سپس با توجه به ارتباط میان شاخص‌ها و وابستگی میان آن‌ها، با برنامه‌ای جامع و یکپارچه، راهکارهای بهینه‌ای ارائه داد تا محلات خلاق گردشگری 15 دقیقه‌ای در بافت تاریخی ارومیه ایجاد کرد.