تأثیر کامپفرول از فلاونوئیدهای گیاه بابونه (‏Matricaria recutita‏) بر روی ‏اختلالات حافظه و استرس اکسیداتیو ‏ناشی از اثر استرپتوزوتوسین در موش‌های ‏صحرایی نر بالغ

نویسندگان

1 گروه زیست‌شناسی، واحد مرند، دانشگاه آزاد ‏اسلامی، مرند، ایران

doi
10.30473/eab.2024.70052.1933
چکیده

بیماری آلزایمر یکی از شایع‌ترین بیماری‌های از بین برنده نورونی است. پلاک‌های بتاآمیلوئیدی و کلافهای نوروفیبریلاری دو عامل مهم در بیماری آلزایمر هستند تغییرات سلولی زیادی، نظیر استرس اکسیداتیو، التهاب نورونی و اختلالات میتوکندریایی نیز در آلزایمر دیده می‌شوند که منجر به مرگ نورونی می‌شوند. کامپفرول از فلاونوئیدهای گیاهی مشتق‌شده از گیاه بابونه به‌خاطر تولید آنتی‌اکسیدان‌ها، دارای اثرات مهم بر روی اختلالات مربوط به بیماری‌های مغزی نظیر بیماری آلزایمر می‌باشد. در این مطالعه اثرات فلاونوئیدهای گیاهی بابونه بر روی اختلالات حافظه در موش‌های صحرایی آلزایمری شده موردمطالعه قرار گرفت. بدین منظور از عصاره هیدروالکلی بابونه‌های جمع‌آوری شده و آنالیز کمی- کیفی مواد شیمیایی عصاره بابونه با استفاده از روش کروماتوگراف گازی متصل به اسپکترومتر جرمی (GC/MS) جهت تهیه و تخلیص کامپفرول استفاده شد. در این مطالعه از 56 موش صحرایی نر بالغ که به هفت گروه شامل کنترل- حامل 1 (حلال کامپفرول)- حامل 2 (حلال داروی استرپتوزوتوسین)- آلزایمر- کامپفرول mg/kg120- کامپفرول mg/kg250- کامپفرول mg/kg400- مورداستفاده قرار گرفت. القای دیابت با تزریق تک‌دوز mg/kg60 داروی استرپتوزوتوسین به‌صورت درون صفاقی صورت گرفت. تجویز کامپفرول تا 15 روز انجام و برای سنجش میزان حافظه و یادگیری از دستگاه شاتل باکس استفاده شد و مدت زمان تأخیر در ورود شاتل باکس ثبت گردید. نتایج با استفاده از نرم‌افزار 22 SPSS و به‌کمک آزمون‌های ANOVA و توکی آنالیز شدند. معنی‌داری اختلاف داده‌ها در سطح 05/0 P≤ در نظر گرفته شد. نتایج حاصل از آنالیز داده‌ها نشان داد دوزهای mg/kg 400 و 250 از کامپفرول گیاه بابونه باعث افزایش معنی‌دار مدت زمان تأخیر در ورود به بخش تاریک در سطح 001/0P≤ نسبت به گروه کنترل شدند و باعث بهبود حافظه فضایی در موش‌های صحرایی شد. هم‌چنین پارامترهای استرس اکسیداتیو در گروه‌های آلزایمری تیمارشده با کامپفرول گیاه بابونه کاهش معنی‌داری یافت (001/0P<). نتایج آزمایشات نشان می‌دهند که فلاونوئیدهای گیاهی قادر به بازگرداندن عملکرد حافظه فضایی و مقدار پارامترهای استرس اکسیداتیو گروه‌های تحت تیمار با داروی استرپتوزوتوسین به سطح طبیعی است.