فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از بازیگران موثر در صحنه قفقاز جنوبی اشتراکات فراوانی با کشور جمهوری آذربایجان دارد. تاریخ، مذهب، مرزهای مشترک و نیز وجود اقوام خویشاوند در دو سوی مرز، پتانسیل‌‌های بسیار موثری در همگرایی دو طرف به شمار می‌روند که در مناسبات سایر دولت‌ها کم نظیر است. شواهد موجود نشان می‌دهد هر دو کشور آن چنان که باید در تنظیم مناسبات خود موفق نبوده‌اند. پرسش اصلی مقاله این است که آینده روابط ایران و جمهوری آذربایجان در افق 10 سال آینده با چه سناریوهایی مواجه خواهد بود. در پاسخ به این مساله و با با مرور ادبیات تحقیق، پیشینه روابط دو کشور مورد مطالعه قرار گرفت و 20 عامل تاثیرگذار (قطعی و غیرقطعی) در روابط دو کشور استخراج شد و پس از طی مراحل هشت‌گانه سناریونویسی شوارتز، از میان 12 سناریوی یافت شده، تعداد 3 سناریوی مطلوب ، ممکن و محتمل شناسایی شدند و نهایتاً سناریوی رصد با دقت و حرکت محتاطانه به عنوان سناریوی ممکن با احتمال بالای تحقق و سناریوی آتش زیرخاکستر به عنوان سناریوی محتمل و سناریوی همزیستی مسالمت آمیز به عنوان سناریوی مرجح و مطلوب ایران در افق ده سال آینده، مورد شناسایی قرار گرفت و معرفی شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد آینده روابط دوکشور بیشتر در سطح روابط تجاری و اقتصادی مطرح بوده و برای احیای نقش‌آفرینی فعال سیاسی و اجتماعی ایران در آذربایجان تغییرات گسترده در نگرش و سیاست‌های کلان کشور آذربایجان ضرورت دارد.