فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

........................ ریسک ژئوپلیتیک جهانی نشان‌گر تنش‌ها و رویدادهای ژئوپلیتیکی است که تهدیدی جدی برای امنیت و صلح جهانی به‌‌حساب می‌آیند. بیشتر کشورهای جهان نسبت به این موضوع با افزایش در مخارج دفاعی واکنش نشان می‌دهند. اهمیت این موضوع برای کشورهای منطقه خاورمیانه دوچندان است؛ چرا که این منطقه نقش مهمی در ریسک ژئوپلیتیک جهانی دارد. بر این اساس، در پژوهش حاضر آثار کوتاه‌مدت و بلندمدت نامتقارن ریسک ژئوپلیتیک جهانی بر مخارج دفاعی ایران با استفاده از یک مدل نئوکلاسیک و داده‌های سالیانه دوره‌ی زمانی 2021-1985م بررسی شده است. به این منظور، نخست تکانه‌های مثبت و منفی ریسک ژئوپلیتیک جهانی به کمک روش گرنجر و یون استخراج شده‌اند. سپس، با استفاده از آزمون هم‌‌انباشتگی یوهانسن-یوسلیوس، وجود رابطه تعادلی بلندمدت نامتقارن تأیید شده است؛ در آخر، از مدل تصحیح خطای برداری (VECM) به‌منظور اندازه‌گیری این اثرات نامتقارن استفاده شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که در کوتاه‌مدت و بلندمدت، تکانه‌های مثبت ریسک ژئوپلیتیک جهانی، مخارج دفاعی را افزایش و تکانه‌های منفی آن، مخارج دفاعی را کاهش داده است. اما تأثیر افزایشی تکانه‌های مثبت ریسک ژئوپلیتیک جهانی بزرگ‌تر از تأثیر کاهشی تکانه‌های منفی آن است (تأیید تأثیر نامتقارن). بر اساس سایر نتایج تحقیق، مخارج دفاعی رژیم صهیونیستی، مهم‌ترین عامل افزایش مخارج دفاعی ایران در بلندمدت و مخارج دفاعی عربستان، مهم‌ترین عامل افزایش مخارج دفاعی ایران در کوتاه‌مدت بوده است.