ارزیابی اثر ضد باکتریایی عصاره آویشن دنایی (‏Thymus daenensis‏) بر ‏باکتری‌های ‏استرپتوکوکوس سالیواریوس، یرسینیا انتروکولیتیکا و شیگلا ‏فلکسنری

نویسندگان

1 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. ‏صندوق پستی 3697-19395‏

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه،دانشگاه پیام نور مرکز بوشهر، ایران

3 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. ‏صندوق پستی 3697-19395‏

4 گروه زیست‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.30473/eab.2024.69608.1929
چکیده

به‌دلیل مقاومت روز افزون باکتری‌های بیماریزا به آنتی‌بیوتیک‌های جدید پژوهش‌گران در پی یافتن مواد ضدمیکروبی با منشأ گیاهی به‌عنوان جایگزین آنتی‌بیوتیک‌های غیر مؤثر هستند. هدف از انجام این مطالعه ارزیابی اثر ضدباکتریایی عصاره هیدروالکلی گیاه آویشن‌دنایی بر روی باکتری‌های شیگلا فلکسنری، یرسینیا انتروکولیتیکا و استرپتوکوکوس سالیواریوس می‌باشد. روش بررسی: در این مطالعه تجربی، گیاه آویشن‌دنایی جمع‌آوری و عصاره گیاه به‌روش خیساندن (ماسراسیون) تهیه و اثرات ضد میکروبی این گیاهان در رقت‌های 65/0، 25/1، 5/2، 5 و 10میلی‌گرم بر ‌لیتر با استفاده از روش انتشار در دیسک بر روی باکتری‌های شیگلا فلکسنری، یرسینیا انتروکولیتیکا و استرپتوکوکوس سالیواریوس در مقایسه با آنتی‌بیوتیک‌های پنی‌سیلین، جنتامایسین، تتراسایکلینو ونکومایسین تعیین و قطر هاله عدم رشد اندازه‌گیری شد.  هم‌چنین حداقل غلظت مهار کننده رشد (MIC) و حداقل غلظت کشندگی (MBC) عصاره‌ها بر علیه سه باکتری موردنظر تعیین گردید. یافته ها: نتایج به‌دست‌آمده نشان داد که عصاره گیاه آویشن بر استرپتوکوکوس سالیواریوس در غلظت 10 میلی‌گرم بر لیتر بیش‌ترین اثر را داشته و قطر هاله عدم رشد 33/20 اندازه‌گیری گردید. هم چنین  این عصاره‌ها بر روی باکتری یرسینیا هیچ اثری نداشتند. برای اثرمتقابل آنتی‌بیوتیک در باکتری حداکثر قطر هاله عدم رشد برای آنتی‌بیوتیک تتراسایکلین و باکتری استرپتوکوکوس به‌دست آمد، اما در اثر متقابل آنتی‌بیوتیک ونکومایسین و باکتری یرسینیا هاله‌ای تشکیل نشد. مقدار MIC مربوط به گیاه روی باکتری‌های استرپتوکوکوس سالیواریوس و شیگلا فلکسنری مقدار مشابهی را نشان داد که برابر 65/0 میلی‌گرم بر لیتر بود و مقدار MIC روی باکتری یرسینیا انتروکولیتیکا برابر25/1 میلی‌گرم برلیتر به‌دست آمد. هم‌چنین مقدار مؤلفه MBC برای گیاه آویشن دنایی روی باکتری یرسینیا و شیگلا برابر 5/2 میلی‌گرم بر‌لیتر و برای باکتری استرپتوکوکوس سالیواریوس برابر 25/1میلی‌گرم بر ‌لیتر به‌دست آمد. نتیجه گیری: بنابراین، عصاره هیدرو الکلی گیاه آویشن دارای اثر بازدارندگی بوده و این عصاره بر باکتری استرپتوکوکوس اثر بیش‌تری نسبت به دو باکتری یرسینیا و شیگلا نشان می‌دهد.