بررسی عملکرد فرمولاسیونهای لیپوزومی حاوی اسانس میخک ساختهشده بهروش لایه نازک و گرمایی در شرایط دمایی و pH مشابه دهان به منظور کاربرد در تحقیقات بیماریهای دهان و دندان
نویسندگان
1 دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران
2 گروه زیستفناوری، شرکت دانش بنیان ریز زیستفناوران فردانگر، پارک علم و فناوری، یزد، ایران
3 گروه علوم و فنون نوین پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی شهید صدوقی یزد، ایران
4 گروه علوم و فنون نوین پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی شهید صدوقی یزد، ایران
5 دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران
6 گروه علوم و فنون نوین پزشکی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی شهید صدوقی یزد، ایران
doi
10.30473/eab.2024.68281.1914چکیده
با توجه به مشکلات استفاده از گیاهان دارویی در درمان بیماریها از جمله فراریت و اثرگذاری غیر هدفمند و نقش فناوری نانو در کاهش این چالشها، پژوهش حاضر با هدف دستیابی به فرمولاسیون نانویی حاوی اسانس میخک به منظور استفاده در تحقیقات دندانپزشکی انجام شد. چهار فرمولاسیون لیپوزومی حاوی اسانس میخک با استفاده از فسفاتیدیل کولین و کلسترول بهروش لایه نازک و گرمایی بهصورت جداگانه تهیه شد. بازده بارگذاری، اندازه، شاخص پراکندگی و پتانسیل زتا نانوذرت (با استفاده از زتا سایزر) سنجیده شد. در هر کدام از روشهای ساخت، فرمولاسیونی که شاخصههای فیزیکوشیمیایی مناسبی داشت به منظور بررسی الگوی رهایش اسانس و شکل ظاهری نانوذرات(با استفاده از میکروسکوپ الکترونی روبشی)، انتخاب گردید. همچنین سمیت نانولیپوزومهای حاصل از فرمولاسیونهای منتخب، به روش MTT بر رده سلولی فیبروبلاست انسانی (HFF) سنجیده شد. بازده بارگذاری، اندازه ذرات و پتانسیل زتا برای فرمولاسیون منتخب حاصل از روش لایه نازک به ترتیب 57/50%، nm3/123 و mV6/18- بود و برای روش گرمایی به ترتیب 43/55%، nm4/121 و mV2/19- بود. رهایش اسانس از فرمولاسیونهای منتخب آهسته و پیوسته و وابسته به pH بود. نانولیپوزومهای ساخته شده بهروش گرمایی نسبت بهروش لایه نازک سمیت کمتری برای رده سلولی HFF ایجاد نمودند. با توجه ویژگیهای فیزیکوشیمیایی مناسب نانولیپوزومهای حاوی اسانس میخک و سمیت بسیار کم نانولیپوزومهای ساخته شده بهروش گرمایی برای سلولهای سالم HFF، میتوان این نانو لیپوزومها را برای انجام تحقیقات بیشتر در حوزه بهداشت دهان و دندان پیشنهاد نمود.