ارزیابی عملکرد گندم پاییزه (.Triticum aestivum L) و زیست توده علفهای هرز تحت رژیمهای مختلف آبیاری و الگوهای کشت
نویسندگان
1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه زنجان
2 دانشیار گروه زراعت واصلاح نباتات ، دانشگاه زنجان
3 دانشجوی دکترا، گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشگاه تهران
doi
چکیده
توان رقابتی گیاه زراعی و علف هرز میتواند تحت تأثیر الگوی کاشت، با تغییر ساختار کانوپی و فراهمی آب و میزان آب در دسترس قرار گیرد. بنابراین آزمایشی با هدف بررسی تأثیر رژیمهای مختلف آبیاری بر رشد علفهای هرز و عملکرد گندم تحت الگوهای مختلف کاشت، در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه زنجان در سال زراعی 1391-1390 انجام شد. آزمایش به صورت اسپیلتپلات در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. عوامل مورد بررسی در این آزمایش شامل رژیم آبیاری در سه سطح آبیاری معمولی، کم آبیاری (آبیاری بعد از کاشت، مرحلة گلدهی) و دیم کامل به عنوان کرت اصلی و الگوهای مختلف کاشت در چهار سطح شامل کشت تک ردیف بر روی پشته، کشت تک ردیف داخل جوی، کشت سه ردیف بر روی پشتههای عریض و کشت سه ردیف داخل جوی به عنوان کرتهای فرعی بود. نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه گندم در رژیم آبیاری معمولی در الگوی سه ردیف روی پشته با میانگین عملکرد 8/3437 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. در شرایط کمآبیاری و دیم در الگوی یک ردیف داخل جوی به ترتیب با میانگین 3/2574 و 2/1868 کیلوگرم در هکتار بالاترین عملکرد حاصل شد. در رژیمهای مختلف آبیاری، کمترین زیست توده علف هرز در داخل جویها در الگوی کاشت یک ردیف داخل جوی مشاهده شد. همچنین بررسی علفهای هرز روی پشتهها نشان داد که الگوی کاشت یک ردیف داخل جوی در آبیاری معمولی و دیم، و الگوی کاشت سه ردیف روی پشته در رژیم کمآبیاری دارای کمترین زیستتوده علف هرز بود. به طورکلی الگوی یک ردیف داخل جوی، زیست توده علفهای هرز را به مقدار 4/67، 9/14 و 60 درصد نسبت به الگوهای سه ردیف داخل جوی، سه ردیف روی پشته و یک ردیف روی پشته کاهش داد.