فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مطالعه به‌منظور بررسی دوشکلی جنسی ماهی بوتک‌دهان‌بزرگ (Cyprinion macrostomum) در رودخانه زاب کوچک با استفاده از روش‌های ریخت‌سنجی سنتی و هندسی به اجرا درآمد. بدین‌منظور طی سال 1400، تعداد 37 قطعه ماهی بوتک‌دهان‌ بزرگ (21 قطعه ماده و 16 قطعه نر) با استفاده از دستگاه ماهیگیر الکتریکی صید شدند. پس از تعیین جنسیت نمونه‌ها، 18 ویژگی ریختی با استفاده از کولیس دیجیتال اندازه‌گیری شدند. همچنین برای استخراج داده‌های حاصل از شکل بدن در روش هندسی از سمت جانبی هر دو جنس نر و ماده عکس‌برداری انجام شد سپس از عکس‌های‌گرفته شده در نرم‌افزار tpsDig2 تعداد 16 نقطه لندمارک تعریف و رقومی‌سازی شدند. داده‌های استخراج شده با استفاده از آزمون‌های آماری چند متغیره تحلیل مولفه‌های اصلی (PCA)، تست‌تی و من‌ویتنی، مورد تحلیل قرار گرفتند. براساس نتایج تحلیل تابع تشخیصی (DFA) و T-test هتلینگ شکل بدن در دو جنس نر و ماده تفاوت معنی‌داری را نشان داد (05/0>P). جنس نر گونه C. macrostomum عمق بدن بیشتر، پوزه خلفی‌تر و طول ساقه دمی کمتری نسبت به جنس ماده داشت. دو جنس نر و ماده در  8 صفت ریخت سنجی دارای تفاوت معنی‌داری با یکدیگر بودند(05/0>P). نتایج این مطالعه عملکرد ریخت سنجی سنتی و هندسی در تمایز دو شکلی جنسی گونه  C. macrostomum تایید نمود