ترکیب عناصر غذایی، میزان اسانس و مقدار تیمول گیاه دارویی مرزه (Satureja hortensis L.) مایه زنی شده با Azospirillum irakense و Pseudomonas putida در سطوح مختلف نیتروژن

نویسندگان

1 گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

2 گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز

3 بیولوژی و بیوتکنولوژی خاک، گروه علوم خاک، دانشگاه تبریز

doi
چکیده

مرزه با نام علمی Satureja hortensis L.، جزء گیاهان دارویی بوده و اسانس و ترکیبات این گیاه با خاصیت ضد باکتری و ضد قارچ در پزشکی و صنایع غذایی نیز مهم است. در یک آزمایش گلدانی اثر باکتری­های  Azospirillum irakense (A) و  Pseudomonas putida (P) و سطوح نیتروژن شامل عدم مصرف نیتروژن (N0)، مصرف 80 میلی­­گرم در کیلوگرم (N1) و مصرف 160 میلی­­گرم در کیلوگرم (N2) بر جذب عناصر غذایی، تولید اسانس و مقدار تیمول در اسانس مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که هر دو باکتری بر درصد اسانس اثر مثبت و معنی­دار داشته و موجب افزایش آن شدند.  مقدار اسانس، در حضور باکتری A+))، 832/0 درصد بوده و نسبت به عدم حضور باکتری (A-)، 79 درصد و در حضور باکتری (P+) نسبت به عدم حضور باکتری (P-)، 35 درصد افزایش یافت. مصرف کود نیتروژن موجب افزایش درصد اسانس گردید ولی این افزایش در تیمار N2 کاهش معنی­داری یافت. هرچند هر دو باکتری و کود نیتروژن باعث افزایش مقدار تیمول شدند، ولی این افزایش از نظر آماری معنی­دار نبود. مایه زنی با باکتری A. irakense  غلظت نیتروژن بخش هوایی را 14/9% افزایش داد. حضور باکتری P. putida  وA. irakense  به ترتیب غلظت پتاسیم بخش هوایی و ریشه را 4/11% و 86/18% افزایش دادند. حضور باکتری ­A. irakense  باعث کاهش غلظت عناصر فسفر و کلسیم در بخش هوایی و باکتری  P. putida، غلظت فسفر بخش هوایی و ریشه را به ترتیب 55/21% و 52/43% افزایش داد.