بررسی عوامل تنش‌زا بین روسیه و اوکراین در چارچوب اسناد امنیتی روسیه

نویسندگان

1 استادیار روابط بین‌الملل دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

2 دانشجوی دکترای علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، دانشکده حقوق، علوم سیاسی و تاریخ، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

doi
10.22034/igq.2026.520192.2035
چکیده

بحران اوکراین و حمله نظامی روسیه در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲ یکی از چالش‌های کلیدی ژئوپلیتیک معاصر است. این پژوهش به دنبال شناسایی و تبیین عوامل تنش‌زا میان روسیه و اوکراین از منظر اسناد امنیتی کلیدی فدراسیون روسیه، شامل راهبرد امنیت ملی،[1] آیین‌نامه نظامی[2] و مفهوم سیاست خارجی[3] است. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل محتوای کیفی اسناد رسمی و منابع کتابخانه‌ای است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تنش‌ها ریشه در سه عامل اصلی دارند: تمایل روسیه به احیای مفهوم «جهان روسی» برای حفظ نفوذ فرهنگی و قومی در مناطق هم‌جوار، تلاش برای برقراری نظم چندقطبی جهانی به‌منظور کاهش سلطه غرب و نگرانی فزاینده از گسترش ناتو به شرق که امنیت مرزهای روسیه را تهدید می‌کند. این پژوهش نتیجه می‌گیرد که این تنش‌ها از نگرش ساختاری امنیتی روسیه نشأت می‌گیرند و تداوم آن‌ها به تحول در سیاست‌های کلان این کشور وابسته است.