تحلیل لایه لایه‌ای علل جنگ‌های آینده غرب آسیا

نویسندگان

1 گروه آینده پژوهی دفاعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران

2 دانشجوی دکتری آینده پژوهی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

3 کارشناسی ارشد مدیریت دفاعی دانشگاه فرماندهی و ستاد ارتش جمهوری اسلامی ایران

doi
چکیده

این مطالعه جهت شناسایی علل و عوامل وقوع جنگ‌های آینده در منطقه غرب آسیا به روش تحلیل لایه لایه‌ای علت‌ها انجام گردید. ابتدا اسناد و مدارک مربوط به موضوع، مطالعه و بررسی گردید. سپس مفاهیم و واژه‌های احصاء شده طی یک پرسش‌نامه به جامعه نمونه شامل 66 نفر از صاحب‌نظران ارائه و داده‌های به دست آمده با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و Excel و از روش‌های آماری توصیفی (محاسبه میانگین و واریانس) و استنباطی (برآورد فاصله اطمینان و محاسبه آماره آزمون کای-دو) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. با توجه به اینکه تحلیل لایه لایه‌ای علت‌ها شامل چهار لایه لیتانی، نظام‌های علّی، گفتمان (جهان‌بینی) و اسطوره یا استعاره می‌باشد، برای تقسیم علل در هر کدام از لایه‌ها از مدت زمان علت جنگ و تعداد نظرات پرسش‌شوندگان در خصوص همبستگی جنگ‌های آینده به این مؤلفه‌ها استفاده بعمل آمد. در نهایت با کسب نظرات خبرگان مورد نظر، مهم‌ترین نوع جنگ‌های آینده شامل جنگ‌های ترکیبی، جنگ شبکه محور، جنگ تأثیر محور و جنگ نرم طبقه‌بندی شد. بر اساس یافته‌های به دست آمده مهمترین علل وقوع جنگ‌های آینده در منطقه غرب آسیا در لایه اول (سطح لیتانی)، قدرت‌خواهی، انتقام و دسترسی به انرژی هسته‌ای؛ در لایه دوم (سطح نظام‌های اجتماعی) علل وقوع در سیاست، فناوری و اقتصاد؛ در لایه سوم (جهان‌بینی) علل وقوع مذهب، ایدئولوژی و دین و در لایه چهارم (استعاره یا ‌اسطوره) زبان، خودبزرگ‌بینی و فرقه‌های مختلف مذهبی طبقه‌بندی گردید.