نظم منطقه ای خاورمیانه؛ بستری برای تبیین سیاست امنیتی ج.ا.ایران
نویسندگان
1 دکتری علوم سیاسی/ دانشگاه تهران
2 استاد علوم سیاسی/ دانشگاه تهران
doi
چکیده
سیاست امنیتی دولت ها بر الگوهای نظم منطقهای موثر بوده و از آن تاثیر پذیر است. پژوهش حاضر بدنبال ارائه تبیین نوینی از سیاست امنیتی ج.ا.ایران است. پرسش اصلی پژوهش این است که نظم منطقه ای خاورمیانه چه تاثیری بر سیاست امنیتی ایران داشته، این سیاست از چه نشانه ها و الگوهایی پیروی کرده و آینده آن چگونه است؟ نظم منطقه ای خاورمیانه مهمترین متغییر محیطی موثر بر سیاست امنیتی جمهوری اسلامی ایران است. الگوها و نشانه های راهبرد امنیتی ایران متاثر از ماهیت متحول ساختار امنیتی خاورمیانه خصلتی پویا دارد؛ در دهه نخست انقلاب و مشخصا در دوران جنگ ایران و عراق متاثر از تهدیدات محیطی و ابهامات امنیتی، مبتنی بر الگوهای دفاعی بود. پس از حمله آمریکا به عراق و شکل گیری نظم هژمونیک براساس نشانههایی از انباشت قدرت تداوم یافت و در سال های بهار عربی و گسترش ژئوپلتیک تهدید معطوف به موازنه تهدید و تصاعد بحران بوده است. آینده این رابطه تحتتاثیر الگوی کنش بازیگرانی است که اهداف خود را براساس روندهایی از ثبات و همکاری یا ناامنی و تعارض تعریف میکنند.