فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش دستاوردهای کلیدی کنفرانس‌های جهانی تغییر اقلیم و ارتباط آن با ایران را بررسی می‌کند. تغییر اقلیم، به‌عنوان یکی از چالش‌های اصلی قرن حاضر، بر منابع آب، کشاورزی، سلامت و امنیت غذایی ایران اثر عمیق دارد. اسناد رسمی کنفرانس‌های اخیر سازمان ملل، شامل COP29 باکو 2024 و COP30 بِلم برزیل 2025، مرور و تحلیل شدند. نتایج نشان می‌دهد جامعه جهانی بر افزایش منابع مالی اقلیم، سه‌برابر شدن بودجه سازگاری تا 2035، و گذار عادلانه از سوخت‌های فسیلی تأکید دارد. برای ایران، این دستاوردها هم فرصت و هم چالش‌اند: از یک سو، کاهش بارش، افزایش دما و تشدید خشکسالی ضرورت بهره‌گیری از منابع مالی و شاخص‌های جهانی سازگاری را دوچندان می‌کند؛ از سوی دیگر، وابستگی به نفت و گاز و تداوم تحریم‌ها دسترسی کامل به سازوکارهای مالی بین‌المللی را محدود می‌سازد. علاوه بر تحلیل اسناد جهانی، مرور نظام‌مند مطالعات اقلیمی ایران انجام شد. یافته‌ها روندهای غالب را نشان می‌دهد: افزایش میانگین دما، کاهش بارش، تشدید خشکسالی و تغییر الگوهای اقلیمی. بر این اساس، اصلاح و تقویت سیاست‌های اقلیمی با تکیه بر توسعه ساختاری، نهادی و تشکیلاتی شفاف و رویکرد کلایموپلیتیک ضروری است. ارتقای تاب‌آوری مستلزم همگرایی مسئولانه و بهره‌گیری از تجربه‌های بین‌المللی است. ترکیب پژوهش‌های داخلی با دستاوردهای جهانی می‌تواند سیاست‌گذاری اقلیمی ایران را واقع‌بینانه و کارآمد کند. چارچوب کاری WCRP سه محور مداخله را برجسته می‌کند: حذف دی‌اکسید کربن زمینی (CDR)، حذف دی‌اکسید کربن دریایی، و مدیریت تابش خورشیدی (SRM).