فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، شکل‌گیری انضباط مالی جهانی به یکی از مؤلفه‌های اساسی حکمرانی مالی بین‌المللی تبدیل شده است. در این میان، گروه ویژه اقدام مالی (FATF) به‌عنوان نهادی فراملی، بدون برخورداری از قدرت الزام‌آور حقوق سخت، از طریق تولید و ترویج استانداردها و توصیه‌ها در چارچوب حقوق نرم (Soft Law)، نقش تعیین‌کننده‌ای در سامان‌دهی رفتار مالی دولت‌ها ایفا می‌کند. این مقاله با بهره‌گیری از روش تحقیق کیفی و رویکرد تحلیلی ـ انتقادی، به بررسی نقش FATF در اعمال انضباط مالی جهانی و سازوکارهای حکمرانی مالی مبتنی بر فشار بین‌المللی می‌پردازد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که توصیه‌های غیرالزام‌آور FATF، از رهگذر ابزارهایی همچون ارزیابی‌های متقابل، رتبه‌بندی کشورها، ایجاد محدودیت در دسترسی به شبکه‌های مالی جهانی و اعمال فشارهای سیاسی و اقتصادی، عملاً واجد کارکرد الزام‌آور شده‌اند. مقاله استدلال می‌کند که این فرآیند، نمونه‌ای بارز از تحول حکمرانی مالی جهانی از حقوق سخت به حقوق نرم است؛ تحولی که در آن، قدرت اقتصادی و سیاسی کشورهای مسلط، به‌ویژه در چارچوب گروه G7، نقشی محوری در تثبیت و اجرای انضباط مالی جهانی ایفا می‌کند. در نهایت، پژوهش بر ضرورت بازنگری در سازوکارهای تصمیم‌گیری و ارزیابی FATF، افزایش شفافیت نهادی و توجه به نابرابری‌های ساختاری کشورهای در حال توسعه در مواجهه با فشارهای بین‌المللی تأکید دارد.