تأثیر مهارکنندگی عصاره خرفه (‏Portulaca ‎oleracea L.‎‏) بر روی فیبریلاسیون لیزوزیم و ‏نقش احتمالی آن در بهبود بیماری‌های ‏تحلیل برنده سیستم عصبی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشگاه پیام نور، گروه زیست‌شناسی، تهران، ایران، صندوق پستی ‏‏4697-19395‏

2 دانشیار، گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه حکیم سبزواری، ‏سبزوار، ایران‏

doi
10.30473/eab.2023.63664.1878
چکیده

یکی از ویژگی‌های اصلی بیماری‌های تحلیل برنده سیستم عصبی مانند آلزایمر تجمع آمیلوئیدی پروتئین‌های ویژه در بافت مغز می‌باشد. بنابراین، جلوگیری از تجمع آمیلوئیدی و رسوب آن‌ها در پیشگیری و درمان چنین بیماری‌هایی از اهمیت بالایی برخوردار است. در مطالعه تجربی حاضر، اثرات احتمالی عصاره خرفه بر روند فیبریلاسیون آمیلوئیدی لیزوزیم سفیده تخم‌مرغ به‌عنوان یک پروتئین مدل و نقش احتمالی آن در درمان بیماری‌های آمیلوئیدوز بررسی شده است. آمیلوئید لیزوزیم در شرایط نسبتا ناملایمی مانند pH به‌شدت اسیدی و دمای بالا تولید شد و با تکنیک‌های مختلف از جمله سنجش اتصال قرمز کنگو، تیوفلاوین T و میکروسکوپ نیروی اتمی تشکیل آن تأیید شد. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS 16 و با استفاده از آزمون t مستقل مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. برگ گیاه خرفه بعد از جمع‌آوری و خشک‌شدن، ابتدا کلروفیل‌زدایی شده و سپس عصاره هیدروالکلی آن به‌دست آمد. عصاره پس از تغلیظ و خشک‌شدن به‌مدت 48 ساعت، در دمای 20- درجه سانتی‌گراد نگهداری شد. بررسی‌ها با تیوفلاوین T نشان دادکه تشکیل آمیلوئید در حضور عصاره خرفه به‌صورت وابسته به غلظت و به‌صورت معنی‌داری مهار می‌شود (05/0p˂). آزمایش کنگورد و هم‌چنین تصاویر میکروسکوپ نیروی اتمی نیز مهار تشکیل آمیلوئید در حضور عصاره خرفه را تأیید کرد. فلورسانس ذاتی و خارجی (ANS) نشان دادکه مهار تشکیل آمیلوئید از طریق پایدارسازی ساختار طبیعی پروتئین انجام نمی‌گیرد. نتایج نشان داد که ترکیبات آروماتیک موجود در عصاره خرفه احتمالاً به‌طور مستقیم به هسته آمیلوئیدوژنیک تجمعات وارد شده و در نتیجه تشکیل فیبریل آمیلوئید را مهار می‌کند. این نتایج ممکن است در نهایت منجر به کشف مهارکننده‌های بالقوه برای مهار تشکیل فیبریل‌های آمیلوئید و اثرات نامطلوب بیولوژیکی آن شود.