فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی برنامه‌های درسی رشته فلسفه اسلامی در دانشگاه تهران و دانشگاه بغداد انجام شده است. توجه به پیشینه تاریخی مشترک و پیوندهای عمیق دینی و فرهنگی میان ایران و عراق، لزوم شناخت بیشتر نظام آموزش عالی عراق ضرورت دارد. ازآنجاکه رشته فلسفه دارای ماهیتی عقلانی و تأثیرگذار بر شکل‌گیری جهان‌بینی انسان‌هاست، این رشته به‌عنوان محور مطالعه انتخاب شد.روش پژوهش: در این مطالعه از روش چهارمرحله‌ای بردی در پژوهش تطبیقی استفاده شد. جامعه پژوهش شامل اسناد مرتبط با اهداف، چشم‌انداز، مأموریت و برنامه‌های درسی (اهداف، محتوا، روش تدریس و ارزشیابی) مصوب و موجود در سایت دانشگاه‌های ایران و عراق بود. داده‌ها پس از استخراج در قالب جداول تحلیل و گزارش شدند.یافته‌ها: بر اساس یافته‌ها، رشته فلسفه در ایران از نظر محتوایی غنی است، اما با چشم‌انداز و رسالت آموزشی دانشگاه هم‌راستایی ندارد و دارای کاستی‌هایی است. درمقابل، هرچند دانشگاه بغداد نسبت به دانشگاه تهران از محتوای غنی و عمیق فلسفه اسلامی برخوردار نیست، اما توجه بیشتری به نیازها و مسائل روز نشان می‌دهد. در زمینه روش تدریس، دانشگاه تهران پیشنهاد مشخصی ارائه نکرده است، درحالی‌که دانشگاه بغداد از روش‌های نسبتاً متنوعی بهره گرفته است. همچنین در حوزه ارزشیابی، دانشگاه تهران برای همه دروس از الگوی مستمر، میان‌ترم و پایانی استفاده می‌کند؛ اما دانشگاه بغداد شیوه‌های ارزشیابی متنوع‌تری پیشنهاد داده است.نتیجه‌گیری: دانشگاه تهران در ارائه دروس و منابع اصیل فلسفه اسلامی پیشگام است و دانشگاه بغداد، با وجود کاستی در منابع اصیل، توجه بیشتری به نیازهای روز و جامعه معاصر دارد و از منظر چشم‌انداز، مأموریت، اهداف و تنوع روش‌های ارزشیابی بر دانشگاه تهران تقدم داعملکرد بهتری دارد. بااین‌حال، برای ارتقای برنامه درسی فلسفه اسلامی در دانشگاه تهران، بهره‌گیری از ترکیبی متوازن از سنت و نوآوری و توجه به تحولات اجتماعی پیشنهاد می­شود.