از سرگردانی ‌علمی تا هدفمندی: نقش اشتیاق تحصیلی و کیفیت تعاملات استاد-دانشجو در مسیر تحصیلی دانشجویان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 استاد مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران،

3 استادیار مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

doi
10.22034/hel.2025.2058663.2071
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف تعیین سطح سرگردانی علمی دانشجویان دانشگاه کردستان و شناسایی میزان همبستگی آن با دو متغیر تعامل استاد-دانشجو و اشتیاق تحصیلی انجام شد.روش پژوهش: این پژوهش با رویکردی کمّی و روش توصیفی-همبستگی انجام گرفت. جامعه آماری شامل کلیۀ دانشجویان دانشگاه کردستان در سال 1403 (حدود 12 هزار نفر) بود. نمونه‌گیری به‌صورت تصادفی طبقه‌ای انجام گرفت تا متغیرهای جنسیت، دانشکده‌ و دورۀ تحصیلی در آن لحاظ شود. در مجموع 358 نفر (214 دختر و 144 پسر) در پژوهش مشارکت کردند. داده‌ها با استفاده از سه پرسشنامۀ اقتباس‌شده از منابع معتبر خارجی گردآوری شدند.یافته‌ها: نتایج مقایسه میانگین ابعاد سه متغیر سرگردانی ‌علمی، تعامل استاد-دانشجو خارج از کلاس، و اشتیاق تحصیلی بر اساس جنسیت نشان دادند تفاوت معناداری میان میانگین‌ها وجود ندارد. بااین‌حال، در مؤلفۀ تعامل خارج از کلاس درس، میانگین دانشجویان دختر بالاتر بود، درحالی‌که میانگین اشتیاق تحصیلی (مشغولیت) دانشجویان پسر بیشتر از همتایان دختر گزارش شد. نتیجه‌گیری: بررسی فرضیات پژوهش نشان داد تعامل مؤثر استاد-دانشجو و مباحثه با افراد مختلف با کاهش سطح سرگردانی‌ علمی رابطه مثبت دارد. تعاملات خارج از کلاس و بازخورد استادان درباره تکالیف دانشجویان نیز به‌طور معناداری با کاهش سرگردانی همبستگی داشت و درصد قابل‌توجهی از تغییرات را تبیین می‌کنند. فضای حمایتی واحدهای دانشگاه از تحصیل دانشجویان از دیگر عوامل مؤثر شناخته‌شده برکاهش سرگردانی‌ علمی دانشجویان بود. مشغولیت بیشتر دانشجویان در فرایندهای یادگیری و فعالیت‌های علمی هفتگی نیز به‌طور مثبت و معناداری با کاهش سطح سرگردانی‌ علمی آنان همبستگی داشت.