ارزیابی فعالیت ضدقارچی و ضدباکتریایی ‏اسانس‌های کاکوتی کوهی، آویشن باغی و ‏رزماری علیه برخی از پاتوژن‌های قارچی ‏و باکتریایی آبزیان

نویسندگان

1 دکتری، بهداشت آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ‏اهواز، ایران‏

2 استاد، گروه بهداشت و بیماری آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، ‏تهران، ایران‏

3 دکتری، بهداشت آبزیان، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، ‏اهواز، ایران‏

4 استاد، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران ‏اهواز، اهواز، ایران‏

5 استاد، گروه علوم درمانگاهی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران ‏اهواز، اهواز، ایران‏

doi
10.30473/eab.2023.62409.1863
چکیده

استفاده گسترده و طولانی‌مدت از ترکیبات شیمیایی باعث می‌شود میکروارگانیسم­ها با مواد ضدمیکروبی که علیه آن‌ها به­کار برده می‌شود، توانایی سازگاری پیداکرده و از تأثیر داروها کاسته و در مقابل میکروب‌ها مقاوم شوند. اسانس‌های گیاهی به‌عنوان ترکیبات ضد‌میکروبی و ضدقارچی در شاخه‌های داروشناسی، میکروب‌شناسی و پزشکی موردمطالعه قرار گرفته‌اند. در این پژوهش تأثیر اسانس گیاهان کاکوتی کوهی (Ziziphora  cliniopodiodes)، آویشن باغی (Thymus vulgaris) و رزماری (Salvia rosmarinus) علیه  پاتوژن­های قارچی شامل  آسپرژیلوس فومیگاتوس، آسپرژیلوس نایجر، آسپرژیلوس فلاووس، گونه ساپرولگنیا،گونه فوزاریوم و باکتریایی برای استرپتوکوکوس اینیایی، استرپتوکوکوس میتیس، لاکتوکوکوس گارویه، یرسینیا راکری و  آئروموناس هیدروفیلا مورد مطالعه قرار گرفت. ارزیابی فعالیت ضدقارچی و ضد­باکتریایی از روش رقت­سازی در لوله برای تعیین حداقل غلظت مهارکنندگی­رشد (MIC)، حداقل غلظت باکتری‌کشی (MBC) و قارچ­کشی (MFC) استفاده شد. براساس نتایج، در بررسی MIC و MFC بیش‌ترین خاصیت ضدقارچی مربوط به اسانس‌ آویشن باغی علیه آسپرژیلوس فومیگاتوس (015/0± 023/0 و 03/0±046/0 میکرولیتر بر میلی­لیتر) و کم‌ترین خاصیت قارچ‌کشی مربوط به اسانس رزماری علیه آسپرژیلوس نایجر (72/0±66/1 و44/1±33/3) به دست آمد و با سایر تیمارها اختلاف معنی‌دار بود (05/0P<). برطبق نتایج حاصل از بررسی MIC و MBC کم‌ترین غلظت به‌دست‌آمده علیه باکتری‌ها مربوط به اسانس کاکوتی کوهی علیه  استرپتوکوکوس میتیس (005/0 ± 016/0 و 011/0 ±033/0 میکرولیتر بر میلی­لیتر) به دست آمد که با مقادیر اسانس رزماری اختلاف معنی‌دار بود (05/0P<). براساس این مطالعه اسانس‌های کاکوتی کوهی، آویشن باغی و رزماری قابلیت استفاده جهت کنترل و پیش‌گیری از بیماری­های قارچی و باکتریایی آبزیان را دارا می‌باشند.