شناسایی عوامل مؤثر بر تحولات آینده آسیای مرکزی و تأثیر آن بر موقعیت ج. ا. ایران در این منطقه

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه علوم دریایی امام خمینی (ره)

doi
چکیده

تحقیق حاضر با هدف شناسایی عوامل موثر بر تحولات آینده آسیای مرکزی و تأثیر آن بر موقعیت ایران در این منطقه انجام پذیرفته‌است. این تحقیق بر مبنای هدف، از نوع «کاربردی- توسعه‌ای» و بر مبنای ماهیت «توصیفی- پیمایشی» بوده که از رویکردی «آمیخته» برخوردار است. جامعه آماری؛ شامل کارشناسان دارای سابقه فعالیت در منطقه بوده که در بخش کیفی 12 نفر و در بخش کمی 32 نفر به‌روش گلوله برفی شناسایی و به‌صورت هدفمند انتخاب گردیده‌اند. به‌منظور گردآوری داده‌ها جهت تدوین ادبیات تحقیق از «مطالعات کتابخانه‌ای» با استفاده از «ابزار فیش‌برداری» و در خصوص جمع‌آوری داده‌های واقعی نیز از «مطالعات میدانی» با استفاده از ابزار «مصاحبه نیمه‌ساختاریافته» و «پرسشنامه بسته» استفاده شده که سئوالات آن‌ها از دو جنبه روایی ظاهری و محتوا به جهت روشن و بدون ابهام‌بودن گویه‌ها و همچنین کفایت کمیت و کیفیت توسط خبرگان تأیید گردیده است. «ضریب آلفای کرونباخ» پرسشنامه 869/0 و «پایایی باز آزمون» مصاحبه‌ها 82 درصد محاسبه شده که بیانگر پایایی قابل قبول بوده است. به‌منظور دستیابی به هدف پژوهش؛ ابتدا عوامل تاثیرگذار بر تحولات آینده منطقه با «تحلیل محتوای کیفی» مصاحبه‌ها احصاء و در محورهای اقتصادی، سیاسی، اجتماعی- فرهنگی، امنیتی و ژئوپلیتیک دسته‌بندی و سپس به‌منظور دریافت تاییدیه و رتبه‌بندی اهمیت آن‌ها، پرسشنامه‌ای تنظیم و توزیع گردید. با تجزیه و تحلیل داده‌های کمی با استفاده از «پارامترهای توصیفی» تمامی مؤلفه‌های احصاء شده مورد تأیید قرار گرفت و اهمیت آن‌ها با استفاده از روش «آنتروپی شانون» رتبه‌بندی شد. در پایان نیز راهکارهای پیشنهادی جهت گسترش حضور ایران در منطقه ارائه گردیده است.