طراحی مدل بومی برای تحلیل اسناد راهبردی (امنیتی و نظامی)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، رشته روابط بینالملل، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 پژوهشگر مدیریت راهبردی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران
doi
چکیده
دولتها با انتشار اسناد راهبردی امنیتی، دفاعی و نظامی بهدنبال ارائه نیات و جهتگیریهای کلان خود به مخاطبان داخلی و خارجی هستند. این اسناد که جهانبینی آنها را بهنمایش میگذارد، مجموعهای از اعتقادات، نگرشها و اقدامات هر یک از بازیگران را دربر میگیرد و میتواند اطلاعات مفیدی را در اختیار تصمیمگیرندگان نظامی و امنیتی یک کشور قرار دهند. از آنجایی که آگاهی یافتن از موضوعات مدنظر کشورها، اندیشکدهها و مؤسسات راهبردی در جهان یکی از ضرورتهای تفکر راهبردی در ج.ا.ایران محسوب میشود؛ هدف این تحقیق ارائه چارچوب بومی برای تحلیل دقیق و علمی از اسناد راهبردی دولتهاست. ازاینرو تحقیق حاضر درصدد پاسخگویی به این پرسش اصلی است که در تحلیل اسناد راهبردی باید به چه ابعاد، مؤلفهها و شاخصهایی توجه شود تا جنبههای «هدفگذاریها» و «جهتگیریهای» مدنظر آن کشور بهطور دقیق و علمی درک شود؟ ماهیت این تحقیق توصیفی- تحلیلی است. روش گردآوری دادهها در تحقیق حاضر مبتنی بر روش کتابخانهای (فیشبرداری) و میدانی (مصاحبهای) میباشد. با توجه به ماهیت این پژوهش، روش تجزیهوتحلیل دادهها نیز روش محتوای کیفی است. یافتههای این تحقیق نشان میدهد که برای تحلیل اسناد راهبردی میتوان از پنج مقوله اصلی یا فراگیر «دیدگاه استراتژیک»، «اهداف و منافع»، «تهدیدات»، «ابزارها» و «روشهای اقدام» و همچنین از ۱۴ مؤلفه و ۵۸ شاخص استفاده کرد.
