ارزیابی شاخص های اجتماعی شهر های کوچک با مرتبه جمعیتی آنها: نمونه موردی نظام شهری استان ایلام
نویسندگان
1 گروه مهندسی معماری و شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
2 گروه مهندسی معماری و شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
3 گروه مهندسی معماری و شهرسازی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران.
doi
10.22059/jhgr.2023.343755.1008495چکیده
شناخت و سنجش شاخصهای اجتماعی مهم و مؤثر در پایداری شهرها، مرحلهای فراتر از توسعه پایدار شهری و از مهمترین اقدامات برنامهریزان به شمار میرود. این پژوهش باهدف سنجش میزان پایداری اجتماعی 21 نقطه شهری استان ایلام با استفاده از 51 شاخص اجتماعی با استفاده از روش اولویتبندی بر اساس مشابهت به راهحل ایدهآل TOPSIS، تحلیل خوشهای و بررسی رابطه ضریب همبستگی اسپیرمن بین میزان پایداری شهرها و اندازه جمعیت آنها انجامگرفته است. روش انجام این پژوهش توصیفی– تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات آن کتابخانهای است. سپس با استفاده از نرمافزار SPSS و کاربرد روش اولویتبندی بر اساس مشابهت به راهحل بهینه، تاپسیس، دادههای گردآوریشده تجزیهوتحلیل شده و با استفاده از روش تحلیل خوشهای شهرهای استان ایلام در گروه پایدار، نیمه پایدار، نیمه ناپایدار و ناپایدار سطحبندی شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد فقط شهر توحید، در سطح اول یا پایدار، 4 شهر میمه، لومار، سراب باغ و بدره در سطح دوم یا نیمه پایدار،10 نقطه شهری؛ سرابله، موسیان، صالحآباد، دلگشا، چوار، آسمانآباد، مورموری، پهله، دره شهر و زرنه در سطح سوم یا نیمه ناپایدار، 6 نقطه شهری ارکواز ملکشاهی، آبدانان، مهران، ایلام، ایوان و دهلران در سطح چهارم یا ناپایدار قرارگرفته است. بررسی میزان ارتباط میان اندازه جمعیت و میزان پایداری شهرهای استان ایلام با استفاده از ضریب اسپیرمن رو نشان میدهد مقدار 782/0- بیانگر وجود ارتباط قوی و معکوس میان رتبه جمعیت شهرها و رتبه پایداری آنها است و نشان میدهد با افزایش جمعیت شهرها میزان پایداری آنها کاسته میشود و شهرهای کوچکتر از پایداری بیشتری برخوردارند.