بررسی اثر دشواری محتوای درس بر نمرات ارزشیابی دانشجویان از کیفیت تدریس استادان
نویسندگان
1 دکتری برنامه ریزی درسی در آموزش عالی سازمان سنجش آموزش کشور، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکدة علوم انسانی، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
10.22034/hel.2025.2053889.2051چکیده
هدف: این پژوهش به بررسی ارزشیابی کیفیت تدریس در آموزش عالی و تأثیر آن بر بهبود فرایندهای آموزشی و یادگیری دانشجویان میپردازد. با توجه به اهمیت کیفیت تدریس، مطالعه حاضر اثر دشواری محتوای درسها بر نمرات ارزشیابی دانشجویان را بررسی کرده و در جهت افزایش دقت نظام ارزشیابی استادان تلاش میکند.روش پژوهش: این مطالعه همبستگی بوده و از مدل رگرسیون اثرات آمیخته استفاده کرده است. جامعه آماری شامل دادههای ارزشیابی دانشجویان علوم پایه و فنی-مهندسی در هشت نیمسال بوده که بالغ بر 100 هزار ارزشیابی و 31,598 نمونه نمره ارزشیابی از درسها را شامل میشود. دشواری درسها با محاسبه میانگین و انحراف معیار نمرات دانشجویان هر دانشکده و تقسیم تفاوت معدل درس با میانگین دانشکده بر انحراف معیار نمرات سنجیده شد.یافتهها: نتایج نشان داد نمرات ارزشیابی استادان بهطور معنیداری تحت تأثیر دشواری درسها قرار دارند؛ اندازه اثر این رابطه بین ۰.۰۴ تا ۰.۰۷ برآورد شد. پس از کنترل معدل دانشجویان، مشخص شد در درسهای دشوار، نمرات ارزشیابی در مؤلفههای «تسلط علمی»، «ایجاد انگیزش» و «تدریس اثربخش» پایینتر و در درسهای آسان بالاتر است.نتیجهگیری: ارزشیابی کیفیت تدریس ابزار مهمی برای بهبود آموزش عالی است. دشواری درس عامل مؤثری بر نمرات ارزشیابی استادان است و نادیدهگرفتن این مسئله میتواند به ارزیابیهای غیرمنصفانه و نابرابر در نظام آموزش عالی منجر شود. بنابراین، نمرات ارزشیابی دانشجویان نباید تنها شاخص ارزیابی کیفیت تدریس تلقی شوند. برای داشتن یک نظام ارزشیابی معتبر و علمی، باید به طراحی جامع و چندبُعدی فرایند ارزشیابی توجه بیشتری شود.