تحلیل محتوای بیانیه‌های اجلاس سران شورای همکاری خلیج فارس

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیای سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد، رشته جغرافیای سیاسی (ژئوپلیتیک)، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
چکیده

شورای همکاری خلیج فارس در سال 1981 با حضور شش کشور حاشیه جنوبی خلیج فارس اعلام موجودیت نمود. از ابتدای تشکیل شورا 41 اجلاس سران برگزار گردیده که در پایان هر جلسه بیانیه‌ای سیاست‌ها و خط مشی شورا را تبیین نموده است. با توجه به جایگاه استراتژیک و اثرگذاری در جریانات مختلف منطقه‌ای، آگاهی از روند اقدامات و تصمیمات اتخاذ شده شورا اهمیت بالایی در تببین راهبردهای کشورهای عضو شورا دارد. در این پژوهش این مسئله موردبررسی قرار می‌گیرد که در بیانیه‌های جلسات برگزار شده در سطح عالی، مهمترین موضوعات مطرح شده چه مواردی بوده و کدام مسائل در اولویت بالاتری برای شورا قرار داشته است؟ بدین منظور تمامی بیانیه‌های اجلاس سران از ابتدای تشکیل تاکنون مورد بررسی و تجزیه ‌و تحلیل قرار گرفته که با توجه به نتایج، سیاست خارجی، همکاری‌های داخلی و همچنین تعاملات استراتژیک با سایر کشورها به‌ویژه قدرت‌های جهانی اهمیت بالایی نزد اعضای شورا دارد. به‌طور کلی با بررسی عملکرد 4 دهه‌ای شورای همکاری نکته‌ای که بیش از هرچیز دیگری به چشم می‌آید دگردیسی در تعریف اهداف اعضاست به‌طوری که راهبرد معینی برای توسعه منطقه‌ای در این ائتلاف مشاهده نمی‌‌شود. از سوی دیگر خیزش‌های مردمی سال 2011 در جهان عرب، باعث توجه بیشتر این اتحادیه به اهداف امنیتی شده و به نظر می‌رسد با توجه به تداوم تنش‌های منطقه‌ای، در آینده نیز همچنان اهداف امنیتی دستور کار اصلی شورا باشد.