تأثیر شکل‌گیری پیمان‌های امنیتی چندجانبه میان همسایگان در تقابل با جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استادیار، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

همواره در شکل‌گیری پیمان امنیتی ـ دفاعی، مواردی چون ساختار نظام بین‌الملل، نیازهای امنیتی و جهت‌گیری‌های سیاسی مؤثرند. در این پیوند عواملی نظیر قدرت نظامی، ساختارهای بین‌المللی، درک از تهدید، اهداف پیمان دفاعی، همبستگی و انسجام میان اعضا و نهایتاً تهدید مشترک در کاربست یک پیمان دفاعی مؤثر است. در این زمینه، همواره یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های جمهوری اسلامی در منطقه غرب آسیا، شکل‌گیری پیمان‌های امنیتی چندجانبه برمبنای ژئوپولیتیک تهدید و با محوریت تخاصم علیه کشورمان بوده است. این نگرانی ازسوی جمهوری اسلامی به‌خصوص پس از تحولات 2011 و گسترش قیام‌های عربی در منطقه غرب آسیا و شمال آفریقا افزایش نیز یافته است. در این میان متغیرهای متعددی منجر به عدم شکل‌گیری پیمان‌های امنیتی یک‌جانبه‌ای علیه ایران شده است که می‌توان در این خصوص به عدم قطعیت، وضعیت آنارشی و بی‌ثباتی فضا در غرب آسیا اشاره کرد؛ به‌گونه‌ای که تا حدود زیادی پیش‌بینی حرکت بعدی بازیگران در چنین شرایطی را با مشکل مواجه کرده است بنابراین، ارزیابی نحوه قطب‌بندی‌های منطقه، نقش بازیگران منطقه‌ای و دخالت قدرت‌های فرامنطقه‌ای در تبیین موضوع، اهمیت فراوانی دارد. هدف از این پژوهش، بررسی میزان ظرفیت‌های ذاتی این رویکرد در تبیین پویش‌های امنیتی منطقه است. روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی و روش جمع‌آوری داده‌ها به‌صورت کتابخانه‌ای است.