آسیب‌شناسی کیفیت نظام آموزش در دوره کارشناسی نظام آموزش عالی و تبیین اهداف آن بر اساس مطالعه کیفی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 دانشیار دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22034/hel.2024.2045627.2017
چکیده

هدف: این پژوهش با هدف آسیب‌شناسی دوره کارشناسی و تبیین هدف‌های آن جهت ترسیم وضعیت مطلوب اجرا شده است.روش پژوهش: این پژوهش از نظر هدف از نوع کاربردی و از نظر گردآوری داده‌ها از نوع کیفی است. روش کیفی مورد استفاده گروه کانونی، روش نمونه‌گیری هدفمند و ابزار گردآوری داده‌ها، مصاحبه است. روش تحلیل داده‌ها نیز تحلیل محتوای کیفی است.یافته‌ها: در راستای پرسش اول پژوهش، نقاط ضعف دوره کارشناسی بر اساس کدگذاری نظرات مشارکت‌کنندگان در روش کیفی و مقوله‌بندی آنها شناسایی شد که شامل : مدیریت، دوره آموزشی و برنامه درسی، فرایند تدریس-یادگیری، هیئت علمی، دانشجویان، منابع و دانش‌آموختگان است. در راستای پرسش دوم پژوهش نیز هدف‌های استخراج‌شده عبارت‌اند از: تربیت نیروی انسانی مطابق با اهداف اسناد بالادستی و برنامه‌های توسعه به‌منظور پاسخگویی به نیازهای جامعه و صنعت، افزایش شناخت علمی و تسلط بر دانش و مبانی نظری رشته تحصیلی مربوطه، تربیت نیروی انسانی شایسته و دارای مهارت‌های عملی و صلاحیت حرفه‌ای برای بازار کار، توسعه مهارت‌های پژوهشی و ایجاد روحیه پژوهشگری، تقویت جامعه‌پذیری و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، تقویت دیدگاه فرارشته‌ای، شناسایی و تربیت دانشجویان توانمند جهت ادامه تحصیل در مقاطع تحصیلی بالاتر، ایجاد نگرش عاطفی نسبت به رشته تحصیلی، تقویت مهارت‌های نرم، پرورش ارزش‌ها و اخلاق حرفه‌ای، تربیت کارشناس دارای مهارت‌های شغلی و قابلیت اشتغال‌پذیری و توانمند در کارآفرینی، خودشناسی دانشجویان درخصوص ایفای نقش و وظایف خود وآشنایی با اکوسیستم رشته یعنی مشاغل و متخصصان و کارآفرینان آن رشته و فرصت‌ها و چالش‌های آن رشته.نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌ها دوره کارشناسی نظام دانشگاهی کشور در عوامل دروندادی، فرایندی و بروندادی نظام آموزش نیازمند برنامه‌ریزی برای بهبود است و پیشنهادهایی در این خصوص ارائه شده است. همچنین اهداف دوره کارشناسی بر اساس 3 کارکرد اصلی نظام آموزش عالی یعنی آموزش، پژوهش و عرضه خدمات و در 3 حوزه شناختی، مهارتی و عاطفی تبیین شده است.