الگوی مشروعیت سیاسی و شکلگیری امنیت دفاعی مردمی در جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: دکتری جامعه شناسی سیاسی، دانشکده حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 دانشیار،گروه مطالعات منطقه ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
هدف از پژوهش حاضر تحلیل و شناسایی الگوی مشروعیت سیاسی جمهوری اسلامی ایران و تأثیر آن بر شکل گیری الگوی امنیت دفاعی مردمی است. روش پژوهش، تحلیل محتوا و نحوه گردآوری دادهها ازطریق مطالعه کتابخانهای است. مقاله ابتدا به شناسایی و تحلیل مبانی مشروعیت در جمهوری اسلامی پرداخته است و بر این نکته تأکید دارد که فهم الگوی مشروعیت جمهوری اسلامی، متضمن عبور از سادهسازی و توجه به ابعاد چندگانه و پیچده مشروعیت در دورههای مختلف حیات نظام جمهوری اسلامی است. نویسندگان معتقدند گرچه الگوی سهگانه ماکس وبر شامل مشروعیت سنتی، فرهمندانه و قانونی در بحث مشروعیت میتواند نقطه آغازی برای بحث در مورد ابعاد مختلف مشروعیت در جمهوری اسلامی باشد؛ ولی همه ابعاد واقعیت را پوشش نمیدهد از این رو ضرورت دارد دو مؤلفه دیگر مشروعیتآفرین یعنی استقرار ملیگرایی مبتنی بر باور دینی و کارآمدی نیز به محورهای سهگانه وبر افزوده شود. بر این اساس میتوان از یک الگوی مشروعیت پنجگانه سخن گفت که شامل مشروعیت دینی ـ الهی، مردمی ـ قانونی، ملیگرایی دینی، فرهمندانه و کارامدی است که در کنار و درهمتنیده با یکدیگر، الگوی مشروعیت در نظام جمهوری اسلامی را شکل میدهند.در بخش دوم مقاله در مورد تأثیر این الگوی چندگانه و مؤثرِ ایجادکننده مشروعیت اجتماعی نیرومند بر شکلگیری الگویی در امنیت ملی در ایران بحث شده است که میتوان آنرا «الگوی امنیت دفاعی مردمی» نامید. مشخصه این الگو فراتررفتن از الگوهای کلاسیک دفاعی و استقرار آن بر حضور و نقشآفرینی مستمر و مؤثر مردم در فرایند دفاع از کشور و امنیت ملی است.