راهکارهای اخلاقی مقابله با مؤلّفه‌های جاهلیّت در جوامع مُدرن (با تکیه بر قرآن و دعای مکارم‌الأخلاق)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علامه طباطبایی

2 کارشناس ارشد دانشگاه علامه طباطبایی

doi
10.22054/rjqk.2015.1031
چکیده

قرآن به مناسبت‌های مختلف، فرهنگ مردمِ عصر جاهلیّت را مورد نکوهش قرار داده است. پندارهای باطل، وضع احکام جاهلانه، تعصّب و تبرّج از مؤلّفه‌های سازندة این فرهنگ به شمار می‌روند. واکاوی آداب و رسوم و قانون‌هایی که بر زندگی بشر امروزی حاکم است، مؤلّفه‌های جاهلیّت را در جوامع مُدرن عصر حاضر آشکار می‌سازد که اسلام‌هراسی، اومانیسم، اروپامداری، رباخواری، قاچاق انسان، مصرف داروهای روان‌گردان و رواج پوشش‌های نامناسب را می‌توان از جمله مصادیق آن دانست. عنایت به تعالیم اخلاقی اسلام، وجود راهکارهایی برای زدودن مؤلّفه‌های جاهلیّت در منابع اخلاقی اسلام را اثبات می‌نماید. بر این اساس، پژوهش حاضر نیز با استفاده از روش تحلیل محتوا به شناسایی مؤلّفه‌های جاهلیّت در جوامع مُدرن پرداخته است و با تأمّل در قرآن و دعای مکارم‌الأخلاق به ذکر برخی از شیوه‌های مقابله با مؤلّفه‌های فرهنگ جاهلیّت همچون پیشه کردن تقوا، خودسازی و تمرین فروتنی، پیروی از حجّت‌های عقلی و نقلی، میانه‌روی و ... پرداخته است.