بررسی مورفوبیومتری راسته پس‌استیگمایان ‏‏(‏Ixodida‏) در مشهد میقان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اراک، ‏اراک، ایران

2 دانشیار، گروه علوم دامی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اراک، ‏اراک، ایران

3 استادیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اراک، اراک، ایران

4 دانشیار، گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه اراک، اراک، ایران

doi
10.30473/eab.2021.41654.1647
چکیده

 کنه­ها ناقل عوامل عفونت‌زا به  انسان­ها و حیوانات و ناقل بیماری‌هایی انگلی و ویروسی همچون تب خونریزی‌دهنده کریمه کنگو هستند. هدف از این مطالعه شناسایی صفات مورفومتریک با ارزش برای افتراق گونه­های راسته­ی Ixodida با استفاده از روش‌های مورفوبیومتریک است. برای این منظور 186 عدد کنه از خانواده آرگازیده که متعلق به دو جنس آرگاس و اورنیتودوروس، شامل گونه­های Argas persicus، A. reflexus و Ornithodoros lahorensis شناسایی شدند. 413 عدد کنه نیز از خانواده ایکسودیده که متعلق به سه جنس و پنج گونه شامل Rhipicephalus sanguineus، R. turanicus، Hyalomma anatolicum، H. asiaticum،Haemaphysalis sulcata  جمع‌آوری و با استفاده از چندین کلید شناسایی معتبر تشخیص داده شدند. بررسی میزان تنوع گونه­ای و فراوانی کنه­ها­ی دامی در همه گروه سنی و از هر دو جنس در نشخوار کنندگان شامل گاو، گوسفند و بز نیز انجام شد. برای این منظور، 20 ایستگاه در منطقه مشهد میقان انتخاب و نمونه­گیری به صورت ماهیانه و در طول یک سال از فروردین‌ماه تا اسفندماه 1395 انجام شد. در مجموع تعداد 18 پارامتر مورفوبیومتری با استفاده از استریومیکروسکوپ، تعیین و مورد ارزیابی قرار گرفتند. داده­ها پس از کدگذاری به روش PCA و با استفاده از  نرم‌افزارSPSS  (نسخه 16) مورد تحلیل و با استفاده از نرم‌افزار MVSP به روش­های UPGMA،PCO  و PCA  آنالیز و سپس درختچه و نمودار مربوطه رسم شد. در آنالیز PCA صفات مورفوبیومتری در مجموع چهار مؤلفه به­دست آمد که 91 درصد کل واریانس را توجیه نمود. آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه اختلاف معنی‌داری را در بین بیشتر صفات با یکدیگر نشان داد.