محیطشناسی در دیپلماسی عمومی؛ مطالعه موردی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در قبال عربستان سعودی
نویسندگان
1 نویسنده مسئول: دانشجوی دکتری مطالعات منطقهای، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
2 استادیار، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
3 استاد ممتاز، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
4 استاد، گروه علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
5 دانشیار، دانشگاه جامع امام حسین (ع)، تهران، ایران
doi
چکیده
عمده پژوهشهایی که درخصوص دیپلماسی عمومی صورت گرفته است، به این مهم ازمنظر چیستی و چرایی نگریستهاند؛ بههمیندلیل بیشتر پژوهشهای مرتبط، در مقام تشریح و تبیین مفهومی و بیان اهمیت این نوع از دیپلماسی برآمدهاند. در این میان، کمتر پژوهشهایی بر چگونگی طراحی و تحقق دیپلماسی عمومی متمرکز شدهاند. این نگاه فرآیندی به دیپلماسی عمومی، شامل چندین مرحله و جزء است و این مقاله، کوشیده است تا در پاسخ به این سؤال که محیطشناسی در دیپلماسی عمومی چگونه است،؟ یکی از مراحل مهم طراحی آنرا تشریح و محیطشناسی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران در قبال عربستان سعودی را ارائه دهد. یکی از رویکردهای مستمر حکومت عربستان برای مهار جمهوری اسلامی ایران از درون، بهرهبرداری از فضای مجازی و تأسیس شبکههای تلویزیونی ماهوارهای و رسانههای دیگر است تا مردم ایران را مخاطب خود قرار دهد. این درحالی است که ایران کمتر در مقام مواجهه اینچنینی با عربستان برآمده است. برایناساس فرصتها و زمینههای موجود در عربستان برای دیپلماسی عمومی ایران بهصورت موردی مطالعه میشود. بهدلیل ماهیت اکتشافی مقاله، فرضیهای درنظر گرفته نشده است. روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی و مبتنی بر اعتبارسنجی میدانی (با استفاده از خبرگان) است. تلاش شده تا دادههای موردنیاز علاوهبر منابع کتابخانهای، از طریق مصاحبه با 18 نفر از خبرگان گردآوری و با نرمافزار MAXQDA کدگذاری شود. ابزار تحقیق، پرسشنامه محققساخته است که در اختیار 32 نفر از خبرگان مرتبط با موضوع قرار داده شد و نتایج با استفاده از نرمافزار SPSS تحلیل گردید تا فرصتها و زمینههای موجود برای دیپلماسی عمومی جمهوریاسلامیایران در عربستان، شناسایی و رتبهبندی شود.
