نظم نوین جهانی و رویکرد ایدئولوژیکی ـ امنیتی جمهوری اسلامی ایران (طرح معمای امنیتی دفاع ـ تهاجم و قدرت نرم این کشور در منطقه تحت نفوذ)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

2 نویسنده مسئول: استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد کرمانشاه، دانشگاه آزاد اسلامی، کرمانشاه، ایران

doi
چکیده

از پایان جنگ سرد تا امروز، ما با یک نظام بین‌الملل در حال گذار (شکل‌گیری) مواجه بوده‌ایم، منطقه خاورمیانه و غرب آسیا نیز از این قاعده مستثنی نیست. منطقه‌گرایی، شیعه‌گرایی و نظامی‌گری رویکرد ایدئولوژیکی ـ امنیتی ایران به‌حساب نمی‌آیند؛ اما می‌توانند تحت‌تأثیر این رویکرد در مقطع زمانی خاصی، راهبرد سیاست خارجی ایران را در راستای تبدیل‌شدن به هژمون منطقه‌ای تبیین نمایند. تلاش ایران برای افزایش نقش منطقه‌ای، بیشتر با هدف افزایش امنیت نسبی و قدرت نرم این کشور صورت می‌گیرد (رئالیسم تدافعی، دفاع ـ امنیت). افزایش ثروت کشورها آن‌ها را به افزایش توان نظامی و سپس روحیه ماجراجویی می‌کشاند (رئالیسم تهاجمی، تهاجم ـ قدرت). نگارنده با روش کیفی و رویکرد توصیفی ـ تحلیلی درصدد پاسخ به سؤال و اثبات فرضیه خود ازطریق داده‌های مورد بحث خواهد بود. سیاست بین‌الملل‌گرایی تهاجمی آمریکا بعد از یازدهم سپتامبر 2001 تاکنون رویکرد ایدئولوژیکی ـ امنیتی جمهوری اسلامی را چگونه متأثر از خود ساخته است؟ بین‌الملل‌گرایی تهاجمی آمریکا در خاورمیانه در سایه (ایده نظم نوین جهانی) بعد از یازدهم سپتامبر تاکنون، رویکرد ایدئولوژیکی ـ امنیتی ایران را به‌سمت قدرت نرم (منطقه‌گرایی، شیعه‌گرایی و نظامی‌گری) با چرخش از سیاست دفاع ـ امنیت به‌سمت سیاست تهاجم ـ قدرت و بالعکس، براساس فرصت‌های پیش‌آمده سوق داده است. هدف از این پژوهش، بررسی سیاست خارجی ایران در مقابل بین‌الملل‌گرایی تهاجمی ایالات متحده در بازه زمانی مورد بحث می‌باشد.