غنا و وضعیت حفاظتی پرندگان پارک ملی ‏توران، استان سمنان

نویسندگان

1 معاون، اداره کل محیط زیست استان سمنان، سمنان، ایران

2 رئیس ذخیره‌گاه زیست‌کره توران، اداره کل محیط زیست استان سمنان، ‏سمنان، ایران

3 دکتری، گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

4 دانشیار، گروه تنوع زیستی و ایمنی زیستی، پژوهشکده محیط زیست ‏و ‏توسعه پایدار، سازمان حفاظت محیط زیست، تهران، ایران ‏

5 گروه محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی، دانشکده‎ ‎محیط‎ ‎زیست،‎ ‎سازمان‎ ‎حفاظت‎ ‎محیط‎ ‎زیست،‎ ‎کرج، ایران

6 مدیر کل، اداره کل محیط زیست استان سمنان، سمنان، ایران

doi
10.30473/eab.2021.57661.1816
چکیده

پرندگان دارای کارکرد­های بیشماری در بوم‌سازگان‌ها هستند، اما به دلیل فعالیت­های انسانی، در معرض تهدیدات مختلفی مانند تغییرات اقلیمی، تغییرات کاربری اراضی و شکار غیرقانونی قرار دارند. مناطق حفاظت‌شده ابزارهای مهمی برای حفاظت از تنوع زیستی پرندگان هستند این در حالی است که حتی تنوع و توزیع پرندگان در این مناطق ناشناخته مانده است. در مطالعه حاضر غنای پرندگان و گونه‌های زادآور پارک ملی توران طی سال‌های 1398 تا 1400 بررسی شد. بر اساس نتایج حداقل 92 گونه پرنده در این پارک زیست می‌کنند. همچنین شواهد قطعی از زادآوری 33 گونه پرنده در پارک به دست آمد. از گونه‌های ثبت شده در پارک ملی توران دو گونه عقاب شاهی و هوبره آسیایی در طبقه "آسیب‌پذیر"، گونه سبزقبا در طبقه "نزدیک به تهدید"، دو گونه عقاب شاهی و هوبره در ضمیمه I سایتس و دو گونه دلیجه و ترمتای در ضمیمه II سایتس قرار دارند. از ارزش‌های قابل توجه منطقه، تنوع پرندگان شکاری و زادآوری زاغ بور و هوبره آسیایی در اکوسیستم‌های بیابانی و استپ‌های نیمه خشک کوهپایه‌ای است. براساس بررسی‌های میدانی حضور تعداد زیاد دام اهلی در اطراف پارک و لگدمال کردن آشیانه‌ها، تعداد بالای شتر و خشک‌سالی‌های متوالی مهمترین تهدیدات پرندگان در پارک ملی توران هستند.