فرهنگ و امنیت ملی روسیه
نویسندگان
1 استادیار، گروه مطالعات روسیه و اوراسیا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 نویسنده مسئول: دانشیار، گروه مطالعات روسیه و اوراسیا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
چکیده
سه دهه از فروپاشی شوروی و شکلگیری روسیه جدید میگذرد و هنوز هم این کشور، دستخوش تلاطمها و مشکلات ناشی از آن بحران بزرگ است. یکی از مسائل مهم امروز روسیه، نسبت آن با غرب است که بهویژه پس از بحران اوکراین، به یک مسأله پیچیده تبدیل شده که چشمانداز روشنی برای حل آن وجود ندارد. در نبود مبانی ایدئولوژیک گذشته و در رویارویی همهجانبه با غرب، مسکو به بازاندیشی در مقوله فرهنگ و سنتهای روسی روی آورده و این مفهوم، در رفتار دولت و نیز سند جدید امنیت ملی این کشور به شکل جدی مطرح شده است. پرسش اصلی در این مقاله آن است که مفهوم فرهنگ چگونه در راهبرد امنیتی روسیه بازتاب یافته است؟ در پاسخ این فرضیه گفته شده «فرهنگ در راهبرد امنیتی روسیه بهعنوان مقولهای بنیادین، با سه کارکرد ایدئولوژیک و مشروعیتبخش، رسالتگرا و هویتبخش و نیز چون یک دارایی ارزنده و در معرض آسیب مطرح شده و این نشاندهنده تحولی اساسی در راهبرد امنیتی ملی روسیه است». روش تحقیق نیز «تحلیل محتوایِ کیفیِ اسناد و دادههای موجود» است که براساس دو متغیر فرهنگ و امنیت و شاخصهای آنها کوشش شده تا اسناد راهبردی روسیه بهویژه سند امنیت ملی روسیه در سال 2021، ازنظر مفهوم فرهنگ بررسی، سپس براساس متون و تحلیلهای موجود در کتب، مقالات، گزارشات و اظهارنظرهای نخبگان فکری و سیاسی و امنیتی به این مسأله پرداخته شود.
