طراحی مدل سنجش قدرت ملی کشورها
نویسندگان
1 استاد جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشآموخته دکتری جغرافیای سیاسی دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 استادیار جغرافیای سیاسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
10.22034/igq.2024.230576.1302چکیده
قدرت ملی یکی از بحثهای مهم و مورد تاکید در بین صاحبنظران جغرافیای سیاسی و روابط بینالملل محسوب میگردد. زیرا عامل اصلی دوام، بقا و پایداری یک سازه سیاسی فضایی یا کشور محسوب میگردد. قدرت ملی از ابعاد گوناگونی تشکیل شده است. در این مقاله با بررسی ادبیات و مبانی نظری، و نیز بهرهگیری از نظرات 77 متخصص داخلی و خارجی شاخصهای مهم و تاثیرگذار بر وزن ژئوپلیتیکی و قدرت ملی کشورها در ابعاد نهگانه (سرزمینی، اقتصادی، علمی، فرهنگی، اجتماعی، سیاسی، نظامی، فرامرزی و فضایی) احصا شده است. سپس در قالب مدل ریاضی امکان اندازهگیری قدرت ملی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج تحقیق نشان میدهد که میتوان وزن ژئوپلیتیکی و قدرت ملی کشورها را بصورت جمع جبری نقش مثبت و منفی متغیرهای کمی و کیفی در غالب مدل ریاضی و جامع برآورد نمود. همچنین با استفاده از روش بیمقیاس خطی، میتوان دادهها را به صورت همتراز درآورد و در ترکیب با یکدیگر قدرت ملی کشورها را مورد سنجش و ارزیابی قرار داد. در این پژوهش مدل سنجش قدرت ملی بصورت پویا ملاحظه شده و با طراحی نرم افزار ویژه، امکان بروزسازی متغیرهای مدل و نیز سنجش سالیانه نظام قدرت جهانی و منطقهای و بررسی تطبیقی تغییرات نظام قدرت و نیز الگوی توزیع فضایی قدرت جهانی، منطقهای و ملی فراهم شده است.
