فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سیاه­دانه گیاهی علفی و یک­ساله است که دارای اثرات دارویی متعددی است. در این مطالعه پژوهشی، اثرات ضد‌میکروبی و ضد­آلزایمری عصاره‌­های آبی و هیدرو­الکلی سیاه­دانه ارزیابی شد. پس از شناسایی ترکیبات موجود در عصاره هیدرو­الکلی با گاز کروماتوگرافی جرمی (GS-MS)، شاخص‌­های فعالیت ضد­میکروبی شامل MIC، MBC و انتشار چاهک در باکتری‏­های اشرشیا‌کلی و استافیلوکوکوس اورئوس، با استفاده از روش­‌‌های رقت در لوله و آگار انجام شد. اثرات ضد­آلزایمری عصاره هیدرو­الکی سیاه­دانه روی پروتئین آلبومین سرم گاوی، با روش طیف­سنجی کنگورد و میکروسکوپ الکترونی گذاره بررسی شد. اسیدهای ­چرب اولئیک­اسید (18/52%) و پس از آن پالمیتیک­اسید (77/19%) و لینولئیک­اسید (96/14%) عمده­ترین اسید­های­چرب موجود در عصاره بودند. میزان MIC و MBC عصاره هیدرو­الکلی برای هردو باکتری اشرشیا‌کلی و استافیلوکوکوس اورئوس، به­ترتیب 6/30 و 61 میلی­گرم در میلی­لیتر بود. در روش انتشار چاهک، بیش­ترین فعالیت ضد‌‌میکروبی در باکتری استافیلوکوکوس اورئوس با قطر هاله عدم­رشد 29/0‌‌‌±‌67/22 میلی­متر مشاهده شد، اما عصاره آبی اثری بر باکتری‌­ها نداشت. نتایج طیف­سنجی کنگورد نشان داد، با افزایش غلظت عصاره سیاه­دانه از میزان جذب نمونه پروتئینی (مقیاسی از حضور رشته‌های آمیلوئیدی) کاسته شده و کمترین درصد جذب در بیش­ترین غلظت عصاره (20 میکرو‌­لیتر) نسبت به شاهد (بدون عصاره) مشاهده شد. این نتایج با میکروسکوپ الکترونی گذاره تأیید شد. مطالعه حاضر نشان می‌دهد که بذر سیاه‌­دانه می­‌تواند به‌‌‌عنوان یک منبع طبیعی و با ارزش برای کنترل عفونت­‌های میکروبی و کاهش علایم در مبتلایان به آلزایمر‌ به­کار رود.