بنیادها و بروندادهای ژئوکالچری تأثیرگذار بر سیاست خارجی ج.ا.ایران

نویسندگان

1 دانش‌آموخته و مدرس جغرافیای سیاسی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

2 استادیار جغرافیای سیاسی و علوم سیاسی، دانشگاه امام علی (ع)، تهران، ایران.

3 دانش‌آموخته و مدرس جغرافیای سیاسی، دانشگاه عالی دفاع ملی، تهران، ایران.

doi
10.22034/igq.2024.416182.1811
چکیده

موضوع این پژوهش بررسی و تحلیل بنیادها و بروندادهای ژئوکالچری تأثیرگذار بر سیاست امنیت ملی ج.ا.ایران در دوران گذار نظام بین­الملل است. چارچوب نظری این پژوهش نظریه سازه‌انگاری و دال محوری آن یعنی هویت است. از آنجا که دال محوری نظریه سازه‌انگاری فرهنگ و هویت است، برای فهم و تحلیل سیاست امنیت ملی ج.ا.ایران در دوران گذار نظام بین­الملل، نیاز است منابع ژئوکالچری(فرهنگی هویتی) ایرانی به درستی تبیین و تشریح گردد تا بتوان به درک درستی از سیاست امنیت ملی کشور برای سیاست‌گذاری صحیح جهت دست‌یافتن به وزن ژئوپلیتیک و جایگاه در خور قابلیت‌های مادی و معنوی کشور در نظم جهانی پیش‌رو دست یافت. در این خصوص در راستای تبیین عوامل ژئوکالچری(فرهنگی هویتی) ایرانی، سه گام اساسی صورت گرفته است: در گام اول به مبانی ژئوکالچری ایرانی(دین و مذهب، تاریخ و جغرافیا) پرداخته شده است. در گام بعدی، لایه‌های فرهنگی- هویتی ایرانی شامل: 1. لایه‌ فرهنگی- هویتی ایران باستان، 2. لایه‌ فرهنگی- هویتی ایرانی اسلامی، 3. لایه‌ فرهنگی- هویتی مدرن و 4. لایه‌ فرهنگی- هویتی انقلاب اسلامی، که بسترساز فرهنگ و هویت ایرانی بوده‌اند، تشریح شده است. در گام نهایی، بروندادهای فرهنگی- هویتی ایرانی که منبعث از مبانی فرهنگی- هویتی بوده و در بستر لایه‌های فرهنگی- هویتی قوام یافته‌اند و به عنوان مولفه­های ژئوکالچری بار سیاسی پیدا نموده­اند، تبیین شده است.